EnglishPolishIcelandic

2021

Vinna

Upplýsingar fyrir fólk sem er nýbúið að fá stöðu flóttamanna á Íslandi

 

Vinna og störf á Íslandi

Atvinnuþátttaka (hlutfall fólks sem vinnur) á Íslandi er mjög hátt. Í flestum fjölskyldum þurfa bæði fullorðnir venjulega að vinna til að stjórna heimili sínu. Þegar báðir vinna utan heimilisins verða þeir líka að hjálpa hver öðrum við húsverkin og ala upp börnin sín.

Að hafa vinnu er mikilvægt og ekki bara vegna þess að þú vinnur peninga. Það heldur þér líka virkum, tekur þátt í samfélaginu, hjálpar þér að eignast vini og taka þátt í samfélaginu; það skilar sér í reynslunni ríkari.

 

Alþjóðleg vernd og atvinnuleyfi

Ef þú ert undir alþjóðlegri vernd á Íslandi gætirðu búið og starfað í landinu. Þú þarft ekki að sækja um sérstakt atvinnuleyfi og þú getur unnið fyrir hvaða vinnuveitanda sem er.  

 

Dvalarleyfi af mannúðarástæðum og atvinnuleyfi

Ef þú hefur fengið dvalarleyfi af mannúðarástæðum (af mannúðarstöðum), þú gætir búið á Íslandi en þú ert ekki sjálfkrafa fær um að vinna hér. Athugið: 

  • Þú verður að sækja um Útlendingastofnun (Útlendingastofnun) vegna tímabundins atvinnuleyfis. Til að gera þetta verður þú að senda inn ráðningarsamning.
  • Atvinnuleyfi sem gefin eru út til erlendra ríkisborgara sem búa á Íslandi samkvæmt tímabundnu dvalarleyfi eru tengd skilríkjunum (kennitala) vinnuveitanda þeirra; ef þú ert með atvinnuleyfi af þessu tagi máttu aðeins vinna hjá þeim vinnuveitanda. Ef þú vilt vinna hjá öðrum vinnuveitanda verður þú að sækja um nýtt atvinnuleyfi. 
  • Fyrsta tímabundið atvinnuleyfi gildir að hámarki í eitt ár. Þú verður að endurnýja það þegar þú endurnýjar dvalarleyfið.
  • Tímabundið atvinnuleyfi má endurnýja í allt að tvö ár í senn.  
  • Eftir að hafa átt lögheimili (hafa lögheimili) á Íslandi í þrjú ár samfellt, og tímabundið atvinnuleyfi, getur þú sótt um varanlegt atvinnuleyfi (óbundið atvinnuleyfi). Varanleg atvinnuleyfi eru ekki tengd neinum sérstökum vinnuveitanda.

 

Vinnumálastofnun (Vinnumálastofnun; VMS)

Það er sérstakt teymi starfsmanna stofnunarinnar til að ráðleggja og aðstoða flóttamenn við:

  • Útlit fyrir vinnu
  • Ráðgjöf um tækifæri til náms (náms) og vinnu
  • Að læra íslensku og læra um íslenskt samfélag
  • Aðrar leiðir til að vera virk
  • Vinna með stuðning

 VMS er opið mánudaga-föstudaga frá 09-15. Þú getur hringt og pantað tíma hjá ráðgjafa (ráðgjafa). VMS er með útibú um allt Ísland. Sjáðu hér til að finna þann næst þér: https://www.vinnumalastofnun.is/um-okkur/thjonustuskrifstofur 

  • Kringlunni 1, 103 Reykjavík. Sími: 515 4800
  • Krossmói 4a – 2. hæð, 260 Reykjanesbæ. Sími: 515 4800

 

Vinnuskipti (Atvinnumiðlunarfyrirtæki; vinnumiðlunarstofnanir)

Það er sérstakt starfsfólk hjá VMS til að hjálpa flóttafólki að finna vinnu.

Einnig er listi yfir vinnumiðlanir á vefsíðu VMS:

https://www.vinnumalastofnun.is/storf-i-bodi/adrar-vinnumidlanir

Þú getur einnig fundið laus störf auglýst hér:

www.storf.is

www.storf.is

www.alfred.is

www.job.visir.is

www.mbl.is/atvinna

www.reykjavik.is/laus-storf

https://www.stjornarradid.is/efst-a-baugi/laus-storf-a-starfatorgi

 

Mat og viðurkenning á erlendum hæfum

  • ENIC / NARIC Ísland veitir aðstoð við viðurkenningu á réttindum (próf, prófgráður, prófskírteini) utan Íslands en það gefur ekki út starfsleyfi.  http://www.enicnaric.is
  • IDAN fræðslumiðstöð (IÐAN fræðslusetur) metur erlenda starfsréttindi (nema rafiðnað): https://idan.is
  • Rafmennt annast mat og viðurkenningu á rafmagnsréttindum:  https://www.rafmennt.is
  • Lýðheilsustöð (Embætti landlæknis), Menntamálastofnun (Menntamálastofan) og iðnaðar- og nýsköpunarráðuneytið (Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið) veita starfsleyfi fyrir þær stéttir og iðngreinar sem undir þær heyra.

Ráðgjafi hjá VMS getur útskýrt fyrir þér hvar og hvernig þú átt að meta og viðurkenna hæfi þitt eða starfsleyfi á Íslandi.

 

Skattar

  • Velferðarkerfi Íslands er fjármagnað með sköttunum sem við öll borgum. Ríkið notar peningana sem greiddir eru í skatt til að mæta kostnaði vegna opinberrar þjónustu, skólakerfisins, heilbrigðiskerfisins, uppbyggingar og viðhalds vega, greiðslu bóta o.s.frv.
  • Tekjuskattur (tekjuskattur) er dreginn frá öllum launum og fer til ríkisins; útsvar (útsvar) er skattur af launum sem eru greiddir til sveitarfélagsins (sveitarfélagsins) þar sem þú býrð.

 

Skattur og persónuafsláttur

  • Þú verður að greiða skatt af öllum tekjum þínum og annarri fjárhagsaðstoð sem þú færð.
  • Allir fá a persónuafslátt (persónuafsláttur). Þetta voru 56,447 krónur á mánuði árið 2020. Þetta þýðir að ef skattur er reiknaður sem 100,000 krónur á mánuði, þá borgar þú aðeins 43,523 krónur. Hjón geta deilt með sér persónulegum skattaafslætti.
  • Þú ert ábyrgur fyrir því hvernig persónuafsláttur þinn er notaður.
  • Ekki er hægt að flytja persónuafslátt frá einu ári til næsta.
  • Persónulegur skattafsláttur þinn tekur gildi frá þeim degi sem lögheimili þitt (lögheimili; lögheimili) er skráð í þjóðskrá. Ef þú til dæmis þénar peninga frá og með janúar en lögheimili þitt er skráð í mars verður þú að ganga úr skugga um að vinnuveitandi þinn telji þig ekki eiga persónulega skattaafslátt í janúar og febrúar; ef þetta gerist, þá endar þú með að skulda skattayfirvöldum. Þú verður að vera sérstaklega varkár með það hvernig persónulegur skattaafsláttur þinn er notaður ef þú vinnur í tveimur eða fleiri störfum, ef þú færð greiðslu úr foreldraorlofssjóði (fæðingarorlofssjóðs) eða frá Vinnumálastofnun eða fjárhagsaðstoð frá sveitarstjórn þinni.
  • Ef af mistökum er meira en 100% persónuafsláttur lagður á þig (til dæmis ef þú vinnur hjá fleiri en einum vinnuveitanda, eða fær greiddar bætur frá fleiri en einni stofnun), verður þú að greiða peninga aftur í skatt yfirvöld. Þú verður að segja vinnuveitendum þínum eða öðrum greiðslugjöfum hvernig persónuafsláttur þinn er notaður og ganga úr skugga um að réttu hlutfalli sé beitt.

 

Skatta skil (skattaskýrslur, skattframtal)

  • Skattframtal þitt (skattframtal) er skjal sem sýnir allar tekjur þínar (laun, laun) og einnig hvað þú átt (eignir þínar) og hvaða peninga þú skuldaðir (skuldir; skuldir) árið áður. Skattyfirvöld verða að hafa réttar upplýsingar svo að þau geti reiknað út hvaða skatta þú ættir að greiða eða hvaða bætur þú ættir að fá.
  • Þú verður að senda skattframtalið þitt á netinu kl http://skattur.is í byrjun mars ár hvert.
  • Þú skráir þig inn á skattavefinn með kóða frá RSK (skattyfirvöldum) eða með rafrænum skilríkjum.
  • Íslenskar tekjur og tollgæsla (RSK, skattayfirvöld) útbýr skattframtal þitt á netinu en þú verður að athuga það áður en það er samþykkt.
  • Þú getur leitað til skattstofunnar persónulega í Reykjavík og á Akureyri til að fá aðstoð við skattframtalið eða fengið aðstoð í síma 422-1000.
  • RSK útvegar ekki túlka. (Ef þú talar ekki íslensku eða ensku þarftu að hafa þinn eigin túlk).
  • Leiðbeiningar á ensku um hvernig á að senda skattframtal þitt: https://www.rsk.is/media/baeklingar/rsk_0812_2020.en.pdf

 

Stéttarfélög

  • Meginhlutverk stéttarfélaga er að gera samninga við atvinnurekendur um laun og önnur kjör (frí, vinnutíma, veikindafrí) sem félagsmenn stéttarfélaga fá og verja hagsmuni sína á vinnumarkaði.
  • Allir sem greiða gjöld (peningar í hverjum mánuði) til stéttarfélags vinna sér inn réttindi hjá sambandinu og geta safnað umfangsmeiri réttindum þegar fram líða stundir, jafnvel á stuttum tíma í vinnunni.

 

Hvernig stéttarfélag þitt getur hjálpað þér

  • Með upplýsingum um réttindi þín og skyldur á vinnumarkaðnum.
  • Með því að hjálpa þér að reikna út launin þín.
  • Að hjálpa þér ef þig grunar að brotið sé á réttindum þínum.
  • Ýmsar gerðir styrkja (fjárhagsaðstoð) og önnur þjónusta.
  • Aðgangur að starfsendurhæfingu ef þú veikist eða lendir í vinnuslysi.
  • Sum stéttarfélög greiða hluta af kostnaðinum ef þú þarft að ferðast á milli mismunandi landshluta í aðgerð eða læknisskoðun sem læknir hefur ávísað, en aðeins ef þú hefur fyrst sótt um aðstoð frá Tryggingastofnun ríkisins (Tryggingastofnun) og umsókn þinni hefur verið hafnað.

 

Fjárhagsaðstoð (styrkir) frá stéttarfélögum

  • Styrkur fyrir þig til að sækja námskeið og læra ásamt starfi þínu.
  • Styrkir til að hjálpa þér við að bæta og sjá um heilsuna, td til að greiða fyrir krabbameinspróf, nudd, sjúkraþjálfun, líkamsræktartíma, gleraugu eða snertilinsur, heyrnartæki, samráð við sálfræðinga / geðlækna o.fl.
  • Dagpeningar vasapeningar (fjárhagslegur stuðningur fyrir hvern dag ef þú veikist; sjúkradagpeninga).
  • Styrkir til að mæta útgjöldum vegna þess að félagi þinn eða barn er veik.
  • Orlofsstyrkir eða greiðsla kostnaðar við leigu sumarbústaða (orlofshús) eða íbúðir í boði fyrir stutta leigu (orlofsíbúðir).

 

Að fá greitt undir borðið (svört vinna)

Þegar starfsmenn fá greitt fyrir vinnu sína í reiðufé og enginn reikningur er til (reikningur), engin kvittun (kvittun) og enginn launaseðill (launaseðill), þetta er kallað „greiðsla undir borðið“ (svört vinna, að vinna svart - 'vinna svartur'). Það er andstætt lögum og það veikir heilsugæslu, félagslega velferð og menntakerfi. Ef þú samþykkir greiðslu „undir borði“ færðu heldur ekki réttindi á sama hátt og aðrir starfsmenn.

  • Þú munt ekki borga þegar þú ert í fríi (árlegt frí)
  • Þú hefur engin laun þegar þú ert veikur eða getur ekki unnið eftir slys
  • Þú verður ekki tryggður ef þú lendir í slysi meðan þú ert í vinnunni
  • Þú munt ekki eiga rétt á atvinnuleysisbótum (greiða ef þú missir vinnuna) eða foreldraorlof (frí frá vinnu eftir fæðingu barns)

 

Skattasvindl (skattsvik, svindl á skatti)

  • Ef þú forðast viljandi að borga skatt verður þú að greiða sekt að lágmarki tvöfalt hærri upphæð en þú hefðir átt að greiða. Sektin getur verið allt að tíföld upphæðin.
  • Fyrir stórfelld skattsvik getur þú farið í fangelsi í allt að sex ár.
Öryggisstillingar
Við notum kökur til að bæta upplifun þína meðan þú notar vefsíðu okkar. Ef þú ert að nota þjónustu okkar í gegnum vafra geturðu takmarkað, lokað á eða fjarlægt smákökur í gegnum stillingar vafrans þíns. Við notum einnig efni og forskriftir frá þriðja aðila sem kunna að nota rakningartækni. Þú getur veitt samþykki þitt hér að neðan til að leyfa slíkan þriðja aðila. Fyrir frekari upplýsingar um vafrakökur sem við notum, gögn sem við söfnum og hvernig við vinnum úr þeim, vinsamlegast athugaðu Friðhelgisstefna