Słownik - U

UMBOÐ - PEŁNOMOCNICTWO

ef maður hefur umboð til að gera eitthvað þá hefur maður formlegt leyfi til þess frá þeim sem veitir manni umboðið

> PEŁNOMOCNICTWO

Jeśli osoba posiada pełnomocnictwo na wykonanie czegoś, to ma formalne pozwolenie od osoby, która pełnomocnictwa udzieliła.

UMBOÐSMAÐUR - PEŁNOMOCNIK, RZECZNIK

umboðsmaður er fulltrúi fólks eða talsmaður; umboðsmaður getur verið opinber starfsmaður sem gætir réttinda ákveðins hóps af fólki, t.d. umboðsmaður barna

> PEŁNOMOCNIK, RZECZNIK

Przedstawiciel osoby albo grupy osób. Może to też być formalny urząd reprezentujący pewną grupę osób, np. Rzecznik Praw Dziecka.

UMBOÐSMAÐUR ALÞINGIS - KOMISARZ PARLAMENTARNY / RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH

umboðsmaður alþingis er embættismaður sem er kosinn af alþingi og hefur eftirlit með stjórnsýslu ríkis og sveitarfélaga í landinu

> KOMISARZ PARLAMENTARNY / RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH

Funkcjonariusz publiczny wybrany przez parlament i sprawujący nadzór nad pracą administracji państwowej i samorządowej.

UMBOÐSMAÐUR BARNA - RZECZNIK PRAW DZIECKA

umboðsmaður barna er opinber talsmaður barna og unglinga undir 18 ára aldri og vinnur við að gæta réttinda þeirra

> RZECZNIK PRAW DZIECKA

Oficjalny przedstawiciel dzieci i młodzieży do 18 lat, strzegący ich praw.

UMDÆMI - REGION, OKRĘG

umdæmi er sérstakt svæði þar sem ákveðin starfsemi fer fram, t.d. starfar lögregla í hverju umdæmi og hver skattstjóri starfar í sínu umdæmi

> REGION, OKRĘG

Rejon, którym objęta jest działalność pewnej instytucji, np. policji albo urzędu podatkowego.

UMFERÐ - RUCH DROGOWY

umferð t.d. bíla og annarra farartækja felst í því að þau fara á milli staða á götunum

> RUCH DROGOWY

Ruch samochodów i innych środków transportu na drogach.

UMFERÐARLÖG - KODEKS DROGOWY

umferðarlög eru sérstök lög sem fjalla um umferð bíla og annarra ökutækja um götur og vegi

> KODEKS DROGOWY

Specjalna ustawa dotycząca ruchu drogowego.

UMFERÐARMERKI - ZNAKI DROGOWE

umferðarmerki eru skilti sem leiðbeina ökumönnum og öðrum um reglur í umferðinni og aðstæður á götu eða vegi

> ZNAKI DROGOWE

Znaki instruujące kierowców i innych użytkowników drogi co do zasad ruchu drogowego albo warunków na drodze.

UMFERÐARREGLUR - ZASADY RUCHU DROGOWEGO

umferðarreglur eru reglur um umferð sem öllum sem ferðast í umferðinni ber að fara eftir

> ZASADY RUCHU DROGOWEGO

Przepisy ruchu drogowego, które obowiązują wszystkich poruszających się po drogach.

UMSAMINN - UZGODNIONY, UMÓWIONY

ef eitthvað er umsamið þá er búið að semja um það

> UZGODNIONY, UMÓWIONY

Coś, co zostało juz ustalone.

UMSJÓN - NADZÓR, OPIEKA

ef maður hefur umsjón með einhverju þá lítur maður eftir því og sér um að það gangi eðlilega fyrir sig eða sé í lagi

> NADZÓR, OPIEKA

Jeśli osoba ma coś pod swoim nadzorem albo opieką, to tego dogląda i pilnuje, żeby funkcjonowało poprawnie.

UMSJÓNARKENNARI - NAUCZYCIEL WYCHOWAWCA

umsjónarkennari er kennari sem hefur yfirumsjón með ákveðnum bekk í skóla eða ákveðnum nemendum í bekknum

> NAUCZYCIEL WYCHOWAWCA

Nauczyciel, który sprawuje opiekę nad pewną klasą w szkole lub pewnymi uczniami w klasie.

UMSÓKN - PODANIE

umsókn felst í því að maður óskar formlega eftir að fá eitthvað, t.d. starf eða ákveðna þjónustu hjá fyrirtæki eða stofnun

> PODANIE

Oficjalna prośba o coś, np. pracę albo konkretną usługą u przedsiębiorstwa lub instytucji.

UMSÓKNAREYÐUBLAÐ - FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY

umsóknareyðublað er sérstakt eyðublað sem er fyllt út til þess að sækja um eitthvað, t.d. starf eða ákveðna þjónustu

> FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY

Specjalny druk wypełniany przy ubieganiu się o coś, np. o pracę lub pewną usługę.

UMSÆKJANDI - KANDYDAT, PETENT, WNIOSKODAWCA

maður er umsækjandi ef maður skilar inn umsókn, t.d. um starf

> KANDYDAT, PETENT, WNIOSKODAWCA

Osoba składająca podanie np. o pracę.

UMSÖGN - OPINIA

umsögn er það sem er sagt t.d. um einstakling eða málefni; ef maður fær t.d. góða umsögn hjá einhverjum þá talar hann vel um mann; umsögn er oft gefin sem skriflegt álit á einstaklingi eða máli

> OPINIA

Ocena wydana np. o człowieku lub sprawie. Dobra opinia oznacza, że ktoś był zadowolony z czyjejś pracy lub zachowania. Opinia jest często wydawana pisemnie.

UMÖNNUN - OPIEKA

ef fólk þarf umönnun er einhver sem hugsar um það og aðstoðar við ýmsa hluti, t.d. að baða sig og klæða sig; þeir sem vinna við umönnun vinna t.d. á hjúkrunarheimilum, sjúkrahúsum eða sambýlum fyrir fatlaða

> OPIEKA

Jeśli jakaś osoba potrzebuje opieki, to znaczy, że ktoś się musi o nią troszczyć i pomagać jej w różnych czynnościach, np. przy kąpaniu i ubieraniu. Osoby zajmujące się opieką pracują np. w domach opieki i szpitalach.

UNDANSKILINN - WYKLUCZONY, WYŁĄCZONY

ef maður er undanskilinn einhverju þá er maður ekki með í því

> WYKLUCZONY, WYŁĄCZONY

Jeśli ktoś jest z czegoś wyłączony, to w tym nie uczestniczy.

UNDANTEKNING - WYJĄTEK

það er undantekning þegar vikið er frá einhverri reglu af sérstakri ástæðu

> WYJĄTEK

Odstąpienie od reguły ze szczególnych powodów.

UNDANÞÁGA - ZWOLNIENIE, DYSPENSA

ef maður fær undanþágu frá einhverju sem þarf að gera fær maður sérstakt leyfi til þess að þurfa ekki að gera það

> ZWOLNIENIE, DYSPENSA

Jeśli osoba jest z czegoś zwolniona, to otrzymuje specjalne pozwolenie, że tego nie musi robić.

UNDIRRITUN - PODPIS

undirritun er það sama og undirskrift

> PODPIS

Autograf umieszczany na dokumentach, np. umowach, w celu poświadczenia ich autentyczności i wyrażenia swojej zgody.

UNDIRSKRIFT - PODPIS

undirskrift er eiginhandaráritun sem maður setur á skjöl, t.d. samninga, til þess að staðfesta það sem þar stendur og sýna að maður samþykki það

> PODPIS

Autograf umieszczany na dokumentach, np. umowach, w celu poświadczenia ich autentyczności i wyrażenia swojej zgody.

UNGBARN - NIEMOWLĘ

börn eru ungbörn á fyrstu mánuðum ævi sinnar

> NIEMOWLĘ

Dziecko w pierwszych miesiącach życia.

UNGBARNAEFTIRLIT - BILANS ZDROWIA DZIECKA

foreldrar fara reglulega með börn sín í ungbarnaeftirlit frá því þau fæðast og þar til þau byrja í skóla þar sem þau hitta ljósmóður, hjúkrunarfræðing eða lækni sem fylgist með því að barnið vaxi og þroskist eðlilega, að það fái þær bólusetningar sem það þarf að fá og að foreldrarnir fái fræðslu um umönnun barnsins

> BILANS ZDROWIA DZIECKA

Rodzice zabierają swoje dzieci regularnie, od czasu urodzin do pójścia do szkoły, na bilans zdrowia. Na bilansie pielęgniarka, położna lub lekarz bada, czy dziecko się prawidłowo rozwija i rośnie oraz wykonuje potrzebne szczepienia, a rodzice otrzymują informacje o opiece nad dzieckiem.

UNGBARNAVERND - OPIEKA PEDIATRYCZNA

ungbarnavernd er eftirlit með heilsu og þroska barna frá því að þau fara heim af fæðingardeild og þangað til þau byrja í grunnskóla; í ungbarnaverndinni felst m.a. reglubundin læknisskoðun, bólusetningar gegn ákveðnum smitsjúkdómum, eftirlit með vexti og þroska barnanna og ráðgjöf til foreldra; ungbarnavernd fer t.d. fram á heilsugæslustöðvum

> OPIEKA PEDIATRYCZNA

Kontrola zdrowia i rozwoju dzieci od czasu opuszczenia szpitala po porodzie do pójścia do szkoły podstawowej. Opieka pediatryczna zawiera w sobie m.in. regularne badania lekarskie, szczepienia przeciw pewnym chorobom zakaźnym, kontrolę wzrostu i rozwoju dziecka oraz udzielanie informacji rodzicom. Opieka pediatryczna odbywa się m.in. w przychodniach.

UNGLINGUR - MŁODZIEŻ

unglingar eru ungt fólk á aldrinum 13-18 ára

> MŁODZIEŻ

Młodzi ludzie w wieku 13-18 lat.

UPPBÓT - DODATEK, PREMIA

uppbót er greiðsla sem fólk fær í viðbót við aðrar greiðslur, t.d. bætur eða laun, eftir ákveðnum reglum eða samkvæmt samningum, t.d. uppbót á lífeyri eða orlofsuppbót

> DODATEK, PREMIA

Kwota otrzymywana dodatkowo do innych świadczeń, np. zasiłków albo pensji, zgodnie z ustalonymi przepisami albo umowami, np. dodatek do zasiłku albo dodatek urlopowy.

UPPHÆÐ - KWOTA

upphæð er ákveðið magn peninga

> KWOTA

Określona suma pieniędzy.

UPPLÝSINGAR - INFORMACJE

upplýsingar eru fræðsla eða vitneskja um eitthvað; ef maður gefur einhverjum upplýsingar um eitthvað segir maður honum það sem maður veit eða getur fundið skráð um það

> INFORMACJE

Dane albo pouczenie na jakiś temat. Jeśli osoba udziela drugiej osobie informacji, to mówi jej co wie albo może znaleźć napisane na dany temat.

UPPSAGNARFRESTUR - OKRES WYPOWIEDZENIA

uppsagnarfrestur er ákveðinn tími sem líður frá því að einhverju er sagt upp og þangað til uppsögnin tekur gildi; ef t.d. fólki er sagt upp vinnu eða ef það segir sjálft upp starfi sínu þarf það yfirleitt að vinna þangað til uppsagnarfresturinn er liðinn og fær laun þangað til

> OKRES WYPOWIEDZENIA

Okres czasu, który musi minąć od wypowiedzenia do wejścia w życie, np. jeśli osobie zostanie wypowiedziana praca lub dana osoba sama z niej rezygnuje, to musi zazwyczaj pracować do końca okresu wypowiedzenia i przez ten okres też otrzymuje wynagrodzenie.

UPPSÖGN - WYPOWIEDZENIE

uppsögn felst í því að atvinnurekandi segir starfsmanni sínum upp vinnunni eða að starfsmaður segir sjálfur upp störfum

> WYPOWIEDZENIE

Kiedy pracodawca wypowiada pracownikowi pracę albo ten sam z niej rezygnuje.

UTANKJÖRFUNDARATKVÆÐI - GŁOS ODDANY POZA LOKALEM WYBORCZYM

utankjörfundaratkvæði eru atkvæði fólks sem ekki getur mætt á kjörstað á kjördaginn, t.d. vegna þess að það er veikt eða af því að það er erlendis; fólk getur t.d. greitt utankjörfundaratkvæði hjá ræðismönnum eða í sendiráðum erlendis

> GŁOS ODDANY POZA LOKALEM WYBORCZYM

Głosy oddane przez ludzi, którzy nie mogą sami przyjść do lokalu wyborczego w dniu wyborów, np. z powodu choroby albo przebywania za granicą. Głosować poza miejscem zamieszkania można na przykład w konsulatach lub ambasadach za granicą.

UTANKJÖRFUNDARKOSNING - GŁOSOWANIE POZA LOKALEM / PRZEDTERMINOWE

utankjörfundarkosning er kosning sem fer ekki fram á kjörstað eða ekki á kjördag

> GŁOSOWANIE POZA LOKALEM / PRZEDTERMINOWE

Głosowanie, które nie odbywa się w lokalu wyborczym albo nie w dniu wyborów.

UTANRÍKISMÁL - SPRAWY ZAGRANICZNE

utanríkismál eru öll mál sem snúast um opinber samskipti lands við önnur lönd

> SPRAWY ZAGRANICZNE

Wszystkie sprawy związane z oficjalnymi relacjami z innymi państwami.

UTANRÍKISRÁÐHERRA - MINISTER SPRAW ZAGRANICZNYCH

utanríkisráðherra er ráðherra sem stýrir utanríkisráðuneytinu fyrir hönd ríkisstjórnarinnar

> MINISTER SPRAW ZAGRANICZNYCH

Minister kierujący ministerstwem spraw zagranicznych z ramienia rządu.

UTANRÍKISRÁÐUNEYTIÐ - MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH

utanríkisráðuneytið er ráðuneyti sem hefur yfirumsjón með utanríkismálum landsins, t.d. varnarmálum og samskiptum við önnur ríki; yfirmaður ráðuneytisins er utanríkisráðherra

> MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH

Ministerstwo sprawujące nadzór nad sprawami zagranicznymi, np. sprawami obrony i stosunków międzynarodowych. Przewodniczącym ministerstwa jest Minister Spraw Zagranicznych.

UTANRÍKISSTEFNA - POLITYKA ZAGRANICZNA

utanríkisstefna lands felst í því sem stjórnvöld hafa ákveðið um samskipti þess við önnur lönd

> POLITYKA ZAGRANICZNA

Kurs, jaki władze państwa obrały względem innych krajów.

UTANRÍKISÞJÓNUSTA - SŁUŻBA DYPLOMATYCZNA

utanríkisþjónusta er heiti yfir þær stofnanir sem sjá um utanríkismál, t.d. sendiráð; utanríkisráðuneytið hefur yfirumsjón með utanríkisþjónustu hvers lands

> SŁUŻBA DYPLOMATYCZNA

Nazwa instytucji zajmujących się sprawami zagranicznymi, np. ambasad. Ministerstwo Spraw Zagranicznych sprawuje nadzór nad służbą dyplomatyczną.