Słownik - M

MAKABÆTUR - DODATEK MAŁŻEŃSKI

makabætur eru bætur úr almannatryggingum sem maki elli- eða örorkulífeyrisþega getur átt rétt á við sérstakar aðstæður.

> DODATEK MAŁŻEŃSKI

Świadczenia pieniężne z ubezpieczeń społecznych, które małżonek emeryta lub rencisty może otrzymać w specjalnych okolicznościach.

MAKALÍFEYRIR - RENTA PO ZMARŁYM MAŁŻONKU

makalífeyrir er greiðsla úr lífeyrissjóði sem maður getur átt rétt á ef maki manns deyr og hefur greitt í lífeyrissjóð í ákveðinn tíma

> RENTA PO ZMARŁYM MAŁŻONKU

Świadczenia pieniężne z funduszu emerytalnego, które można otrzymać w przypadku śmierci współmałżonka uprawnionego do świadczeń z funduszu.

MAKI - WSPÓŁMAŁŻONEK

maki manns er sá sem maður er giftur eða er í sambúð með

> WSPÓŁMAŁŻONEK

Osoba, z którą żyje się w małżeństwie lub konkubinacie.

MÁLSHÖFÐUN - ZŁOŻENIE POZWU

málshöfðun felst í því að stefna einhverjum fyrir dómstól vegna ákveðins máls

> ZŁOŻENIE POZWU

Pozwanie kogoś do sądu w konkretnej sprawie.

MÁLSMEÐFERÐ - PROCEDURA SĄDOWA

málsmeðferð segir til um hvernig mál fyrir dómi eru mendlu

> PROCEDURA SĄDOWA

Normowany przepisami i zwyczajami sposób prowadzenia spraw przed sądem.

MÁLSVARI - REPREZENTANT, PEŁNOMOCNIK

ef maður er málsvari einhvers, annaðhvort manneskju eða málefnis, þá er maður fulltrúi þess eða talsmaður

> REPREZENTANT, PEŁNOMOCNIK

Osoba, reprezentująca drugą osobę lub firmę.

MÁNAÐARLAUN - MIESIĘCZNA PENSJA

mánaðarlaun eru þau laun sem fólk hefur fyrir vinnu sína í hverjum mánuði

> MIESIĘCZNA PENSJA

Wynagrodzenie, otrzymywane raz w miesiącu za swoją pracę.

MANNANAFNALÖG - PRZEPISY DOTYCZĄCE NADAWANIA IMION

mannanafnalög eru sérstök lög sem gilda um nöfn fólks og skráningu þeirra

> PRZEPISY DOTYCZĄCE NADAWANIA IMION

Przepisy dotyczące imion oraz ich rejestracji.

MANNRÉTTINDASAMTÖK - FUNDACJA PRAW CZŁOWIEKA

mannréttindasamtök eru samtök sem standa vörð um mannréttindi, þ.e. grundvallarréttindi allra manna til þess að lifa og njóta frelsis og virðingar

> FUNDACJA PRAW CZŁOWIEKA

Stowarzyszenie strzegące przestrzegania praw człowieka, tj. praw wszystkich ludzi do życia, wolności i szacunku.

MANNÚÐARÁSTÆÐUR - Z PRZYCZYN HUMANITARNYCH

ef eitthvað er gert af mannúðarástæðum ræðst það af vilja til að sýna fólki sanngirni og góðmennsku

> Z PRZYCZYN HUMANITARNYCH

Robione z chęci okazania ludziom sprawiedliwości i życzliwości.

MANNÚÐARSJÓNARMIÐ - HUMANITARNY PUNKT WIDZENIA

ef mannúðarsjónarmið ráða því sem er gert eða ákveðið þá miðar það að því að sýna fólki sanngirni og góðmennsku

> HUMANITARNY PUNKT WIDZENIA

Jeśli coś jest robione z humanitarnego punktu widzenia, to znaczy że z chęcią okazania sprawiedliwości i życzliwości.

MANSAL - HANDEL NIEWOLNIKAMI

mansal felst í því að selja fólk og neyða það til að vinna gegn eigin vilja, t.d. við vændi, yfirleitt langt frá heimalandi þess

> HANDEL NIEWOLNIKAMI

Sprzedaż ludzi i zmuszanie ich do pracy wbrew własnej woli, zazwyczaj daleko od kraju pochodzenia, np. w prostytucji.

MEÐFERÐ - TERAPIA / POSTĘPOWANIE

meðferð (á einstaklingi) hjá lækni, sjúkraþjálfara eða öðru heilbrigðisstarfsfólki miðar að því að bæta heilsu og líðan fólks og getur t.d. falist í lyfjagjöf eða æfingum; meðferð á máli hjá opinberri stofnun felst í því að fjalla um málið og undirbúa afgreiðslu þess

> TERAPIA / POSTĘPOWANIE

Dwa znaczenia:
Terapia – Terapia u lekarza, fizjoterapeuty lub innych pracowników służby zdrowia ma na celu poprawę zdrowia i samopoczucia pacjentów i może się przejawiać np. w podawaniu leków lub ćwiczeniach.
Postępowanie – W urzędowych instytucjach polega na rozpatrzeniu danej sprawy i przygotowaniu jej załatwienia.

MEÐGANGA - CIĄŻA

meðganga er sá tími sem kona gengur með barn áður en hún fæðir það

> CIĄŻA

Okres od poczęcia dziecka do porodu.

MEÐLAG - ALIMENTY

meðlag er það sama og barnsmeðlag

> ALIMENTY

Świadczenia pieniężne na dziecko.

MEÐLAGSGREIÐANDI - OSOBA PŁACĄCA ALIMENTY

maður er meðlagsgreiðandi ef maður borgar barnsmeðlag

> OSOBA PŁACĄCA ALIMENTY

Osoba, który płaci alimenty np. na dziecko.

MEÐMÆLI - REKOMENDACJA

þegar einhver gefur manni meðmæli þá staðfestir hann að maður sé góður starfsmaður

> REKOMENDACJA

Pozytywna opinia wydana na temat pracownika.

MEGINREGLA - ZASADNICZA REGUŁA

meginregla í einhverju máli er sú regla sem hefur mest vægi

> ZASADNICZA REGUŁA

Zasada mająca największe znaczenie w danym przypadku.

MENNINGARHEIMAR - OBSZAR KULTUROWY

ólíkir menningarheimar eru staðir eða samfélög þar sem ríkir mjög ólík menning, t.d. mismunandi trúarbrögð, siðir og venjur

> OBSZAR KULTUROWY

Inne obszary kulturowe to miejsca lub społeczeństwa gdzie panuje znacząco różna kultura, np. inne religie i zwyczaje.

MENNINGARSJOKK - SZOK KULTUROWY

menningarsjokk er það sama og menningaráfall

> SZOK KULTUROWY

Szok doznawany przy styczności z odmienną kulturą.

MENNTAKERFI - SYSTEM EDUKACYJNY

menntakerfi er heildarskipulagið á allri fræðslu og skólastarfi í landinu frá leikskólum upp í háskóla ásamt námskeiðum fyrir fullorðna utan skólakerfisins, t.d. til endurmenntunar

> SYSTEM EDUKACYJNY

System całej edukacji i pracy szkolnej w kraju, od przedszkoli do szkół wyższych, łącznie z kursami spoza systemu szkolnego, np. kursami dokształcającymi dla dorosłych.

MENNTAMÁL - SPRAWY EDUKACYJNE

menntamál eru öll mál sem tengjast skólum og menntun

> SPRAWY EDUKACYJNE

Wszystkie sprawy związane ze szkolnictwem i edukacją.

MENNTAMÁLA-RÁÐHERRA - MINISTER EDUKACJI

menntamálaráðherra er ráðherra sem stýrir menntamálaráðuneytinu fyrir hönd

ríkisstjórnarinnar

> MINISTER EDUKACJI

Przedstawiciel Ministerstwa Edukacji, zasiadający w Radzie Ministrów.

MENNTAMÁLA-RÁÐUNEYTIÐ - MINISTERSTWO EDUKACJI

menntamálaráðuneytið er ráðuneyti sem hefur yfirumsjón með menntamálum og menningarmálum í landinu; yfirmaður ráðuneytisins er menntamálaráðherra

> MINISTERSTWO EDUKACJI

Ministerstwo zajmujące się sprawami edukacji i kultury w kraju. Jego przewodniczącym jest minister edukacji.

MENNTASKÓLI - LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

menntaskóli er framhaldsskóli sem leggur áherslu á bóklegt nám til stúdentsprófs; nemendur velja deildir eftir áhugasviði, t.d. máladeild eða stærðfræðideild

> LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

Szkoła średnia kładąca nacisk na naukę teoretyczną do matury. Uczniowie mają możliwość wyboru profilu, np. językowego, matematycznego.

MENNTASTOFNUN - INSTYTUCJA EDUKACYJNA

menntastofnun er stofnun þar sem fólk stundar nám eða rannsóknir; dæmi um menntastofnanir eru háskólar, framhaldsskólar og iðnskólar

> INSTYTUCJA EDUKACYJNA

Placówka, w której można się kształcić lub przeprowadzać badania, np. uniwersytety, szkoły średnie i szkoły zawodowe.

MENNTUN - WYKSZTAŁCENIE

menntun er öll þekking og lærdómur sem maður aflar sér, m.a. með námi í skólum

> WYKSZTAŁCENIE

Wiedza zdobywana np. w szkole lub na kursach.

MILLIFÆRSLA - PRZELEW

millifærsla felst í því að peningar eru teknir út af einum bankareikningi og lagðir inn á annan bankareikning; maður getur millifært milli tveggja reikninga sem maður á sjálfur eða af sínum reikningi yfir á reikning annars manns

> PRZELEW

Transfer pieniędzy z jednego rachunku bankowego na drugi. Przelewu można dokonać między swoimi rachunkami lub z własnego konta na cudze.

MILLILENDING - MIĘDZYLĄDOWANIE

millilending felst í því að flugvél lendir einhvers staðar á leiðinni til áfangastaðarins, t.d. til að taka meira eldsneyti

> MIĘDZYLĄDOWANIE

Lądowanie samolotu na trasie przelotu np. w celu uzupełnienia paliwa.

MILLILIÐUR - POŚREDNIK

milliliður milli tveggja aðila er maður eða fyrirtæki sem hefur milligöngu um samskipti eða viðskipti milli þeirra og kemur upplýsingum og boðum á milli þeirra

> POŚREDNIK

Osoba lub firma pośrednicząca w kontaktach lub interesach między dwoma stronami i przekazująca im wzajemnie informacje.

MILLINAFN - DRUGIE IMIĘ

millinafn er nafn sem kemur á milli fornafns og eftirnafns

> DRUGIE IMIĘ

Imię występujące między pierwszym imieniem a nazwiskiem.

MILLIRÍKJASAMNINGUR - POROZUMIENIE MIĘDZYNARODOWE

milliríkjasamningur er samningur sem gildir á milli tveggja eða fleiri ríkja um tiltekin mál

> POROZUMIENIE MIĘDZYNARODOWE

Porozumienie zawarte pomiędzy dwoma lub kilkoma krajami.

MÓÐURMÁL - JĘZYK OJCZYSTY

móðurmál er það tungumál sem maður lærir fyrst að tala; börn læra móðurmálið heima hjá sér af foreldrum sínum, systkinum og öðru heimilisfólki og geta bæði talað það og skilið áður en þau byrja í skóla

> JĘZYK OJCZYSTY

Pierwszy język, którego się uczymy. Dzieci uczą się języka ojczystego w domu od swoich rodziców, rodzeństwa i innych domowników oraz potrafią się nim posługiwać przed rozpoczęciem nauki w szkole.

MÓÐURMÁLSKENNSLA - LEKCJE JĘZYKA OJCZYSTEGO

móðurmálskennsla er formleg kennsla sem fólk fær í móðurmáli sínu í skóla eða á námskeiðum

> LEKCJE JĘZYKA OJCZYSTEGO

Formalne zajęcia lekcyjne w szkole lub na kursie z języka ojczystego.

MÓTFRAMLAG - DODATKOWA SKŁADKA PRACODAWCY

mótframlag í lífeyrissjóð er ákveðin upphæð sem fyrirtækið, sem maður vinnur hjá, borgar í viðbót við það sem maður borgar sjálfur

> DODATKOWA SKŁADKA PRACODAWCY

Składka, którą pracodawca wpłaca do funduszu emerytalnego, dodatkowo do kwoty wpłacanej przez samego pracownika.

MÓTTÖKUDEILD - ODDZIAŁ ADAPTACYJNY

móttökudeild í skóla er sérstök deild fyrir börn innflytjenda sem þurfa að læra íslensku um leið og þau fá kennslu í öðrum námsgreinum

> ODDZIAŁ ADAPTACYJNY

Specjalny oddział w szkole dla dzieci imigrantów, gdzie uczą się one islandzkiego równolegle z nauką innych przedmiotów.

MUNNLEGUR - USTNY

ef eitthvað er munnlegt fer það fram með því að fólk talar saman, t.d. er munnlegur samningur gerður í samtali og án þess að skrifað sé undir samkomulagið

> USTNY

Odbywający się za pomocą rozmowy, np. umowa ustna jest zawierana przez rozmowę, bez podpisywania dokumentów.

MYNDLIST - PLASTYKA

myndlist felst í því að búa til listaverk með því t.d. að mála, teikna eða föndra; myndlist er kennd í grunnskólum sem sérstök námsgrein

> PLASTYKA

Tworzenie dzieł sztuki np. poprzez malowanie lub rysowanie. Plastyka jest nauczana w szkołach podstawowych.

MÆÐRALAUN - ZASIŁEK DLA SAMOTNEJ MATKI

mæðralaun eru greiðslur sem kona getur átt rétt á úr almannatryggingum ef hún er einstætt foreldri með tvö eða fleiri börn undir 18 ára aldri á framfæri sínu

> ZASIŁEK DLA SAMOTNEJ MATKI

Świadczenia pieniężne, które kobieta może otrzymać z ubezpieczeń społecznych, jeśli posiada dwoje lub więcej dzieci poniżej 18 roku życia na swoim utrzymaniu.

MÆÐRASKOÐUN - WYWIAD POŁOŻNICZY

mæðraskoðun er reglulegt eftirlit með barnshafandi konu á meðgöngunni, heilsu hennar og þroska fóstursins; fyrsta mæðraskoðun fer yfirleitt fram á 12. viku meðgöngu og er síðan fylgst reglulega með konunni fram að fæðingu barnsins

> WYWIAD POŁOŻNICZY

Regularne wizyty kontrolne ciężarnych kobiet  w przychodni zdrowia w celu zbadania stanu zdrowia matki oraz kontroli rozwoju płodu. Pierwsze badanie kontrolne odbywa się zazwyczaj w 12 tygodniu ciąży, a następne w regularnych odstępach czasu aż do porodu.

MÆÐRAVERND - OPIEKA NAD KOBIETAMI W CIĄŻY

mæðravernd miðar að því að fylgst sé með heilsu barnshafandi kvenna á meðgöngunni og þroska fóstursins fram að fæðingu barnsins

> OPIEKA NAD KOBIETAMI W CIĄŻY

Kontrola zdrowia kobiety oraz płodu podczas ciąży.