Słownik - H

HÁMARK - MAKSIMUM

hámark er það mesta eða hæsta sem má vera eða getur orðið af einhverju, t.d. er hámarksgreiðsla hæsta greiðsla sem hægt er að greiða eða fá greidda

> MAKSIMUM

Największa możliwa ilość, wielkość lub wartość czegoś.

HANDHAFI - OKAZICIEL

ef maður er handhafi einhvers, t.d. skuldabréfs eða ávísunar, þá hefur maður það í vörslu sinni

> OKAZICIEL

Osoba, która przedstawia jakiś dokument, np. bilet albo czek.

HANDTAKA - ARESZTOWANIE

handtaka felst í því að lögregla handsamar fólk sem er grunað um að hafa framið afbrot

> ARESZTOWANIE

Zatrzymanie przez policję osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa.

HÁSKÓLASTIG - POZIOM UNIWERSYTECKI

háskólastig er skólastigið sem tekur við eftir framhaldsskóla; nám á háskólastigi er stundað í háskólum og öðrum skólum sem krefjast undirbúningsmenntunar úr framhaldsskóla

> POZIOM UNIWERSYTECKI

Poziom nauczania, który następuje po ukończeniu szkoły średniej. Edukacja na poziomie uniwersyteckim odbywa się na uniwersytetach lub w szkołach wyższych, które wymagają ukończenia szkoły średniej.

HÁSKÓLI - UNIWERSYTET, SZKOŁA WYŻSZA

háskóli er fræðileg menntastofnun þar sem fólk getur stundað nám þegar það hefur lokið stúdentsprófi úr framhaldsskóla; háskólar hafa mismunandi deildir sem fólk velur sér þegar það sækir um nám

> UNIWERSYTET, SZKOŁA WYŻSZA

Instytucja naukowa, w której można pobierać naukę po uzyskaniu świadectwa maturalnego ze szkoły średniej. Szkoły wyższe mają różne profile i oferują szeroki zakres zdobywania wiedzy.

HEGNINGARLÖG - PRAWO KARNE

hegningarlög eru lög um refsingar fyrir afbrot

> PRAWO KARNE

Zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione.

HEILBRIGÐIS-RÁÐUNEYTIÐ - MINISTERSTWO ZDROWIA

heilbrigðisráðuneytið er ráðuneyti sem hefur yfirumsjón með heilbrigðismálum í landinu; yfirmaður ráðuneytisins er heilbrigðisráðherra

> MINISTERSTWO ZDROWIA

Ministerstwo zajmujące się sprawami zdrowotnymi. Przewodniczącym jest minister zdrowia.

HEILBRIGÐIS-STARFSFÓLK - PRACOWNICY SŁUŻBY ZDROWIA

heilbrigðisstarfsfólk er fólk sem vinnur við heilbrigðisþjónustu, t.d. læknar, hjúkrunarfræðingar og sjúkraliðar

> PRACOWNICY SŁUŻBY ZDROWIA

Osoby zatrudnione w służbie zdrowia, np. lekarze, pielęgniarki i fizjoterapeuci.

HEILBRIGÐISMÁL - SPRAWY ZDROWOTNE

heilbrigðismál eru öll mál sem snerta heilsufar og heilsugæslu

> SPRAWY ZDROWOTNE

Sprawy związane ze zdrowiem i służbą zdrowia.

HEILBRIGÐISRÁÐHERRA - MINISTER ZDROWIA

heilbrigðisráðherra er ráðherra sem stýrir heilbrigðisráðuneytinu fyrir hönd ríkisstjórnarinnar

> MINISTER ZDROWIA

Minister odpowiedzialny za sprawy zdrowotne w kraju.

HEILBRIGÐISSTOFNUN - ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ

heilbrigðisstofnun er stofnun þar sem unnið er að því að bæta heilsu fólks, t.d. sjúkrahús, hjúkrunarheimili eða heilsugæslustöð

> ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ

Placówka medyczna mająca na celu zapewnienie obywatelom opieki zdrowotnej, np. szpital, przychodnia zdrowia, dom opieki.

HEILBRIGÐISVOTTORÐ - ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE

heilbrigðisvottorð er skrifleg yfirlýsing frá lækni sem staðfestir að maður sé við góða heilsu

> ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE

Pisemne zaświadczenie od lekarza potwierdzające stan zdrowia pacjenta.

HEILBRIGÐISÞJÓNUSTA - SŁUŻBA ZDROWIA

heilbrigðisþjónusta er öll almenn þjónusta sem snertir heilsu fólks; undir heilbrigðisþjónustu fellur starfsemi sjúkrahúsa, heilsugæslustöðva, hjúkrunarheimila o.fl.

> SŁUŻBA ZDROWIA

Wszystkie instytucje związane z ochroną zdrowia, np. szpital, przychodnia, dom opieki.

HEILDARLAUN - PEŁNA PENSJA

heildarlaun eru öll launin sem maður fær greidd fyrir vinnu sína, t.d. bæði laun fyrir dagvinnu og fyrir yfirvinnu

> PEŁNA PENSJA

Cała kwota, jaką otrzymujemy za wykonaną pracę, łącznie z nadgodzinami.

HEILDARSAMTÖK - FEDERACJA ZWIĄZKÓW

heildarsamtök eru samtök t.d. margra fagfélaga eða stéttarfélaga

> FEDERACJA ZWIĄZKÓW

Związek, w którym członkami są mniejsze związki, np. zawodowe.

HEILDARÚTGJÖLD - CAŁKOWITE WYDATKI

heildarútgjöld eru öll útgjöld manns á ákveðnu tímabili, t.d. í hverjum mánuði; heildarútgjöld fjölskyldu eru t.d. allir reikningar sem þarf að borga, allir peningar sem eytt er í mat og aðrar nauðsynjar o.s.frv.

> CAŁKOWITE WYDATKI

Suma wydatków w określonym okresie, np. w miesiącu. Całkowite wydatki rodziny to np. wszystkie rachunki do zapłacenia, pieniądze wydane na jedzenie itp.

HEILSA - ZDROWIE

heilsa er líkamlegt og andlegt ástand fólks

> ZDROWIE

Fizyczny i umysłowy stan człowieka.

HEILSUFAR - STAN ZDROWIA

ef heilsufar fólks er gott verður það sjaldan veikt

> STAN ZDROWIA

Osoby o dobrym stanie zdrowia rzadko chorują.

HEILSUGÆSLA - OPIEKA ZDROWOTNA

heilsugæsla er almenn heilbrigðisþjónusta sem fólk nýtur á sínu svæði eða hverfi; heilsugæsla fer t.d. fram á heilsugæslustöðvum og í skólum

> OPIEKA ZDROWOTNA

Działalność organizowana w celu leczenia ludzi. Opieka zdrowotna odbywa się np. w przychodniach rejonowych i w szkołach.

HEILSUGÆSLULÆKNIR - LEKARZ REJONOWY

heilsugæslulæknir er læknir sem starfar á heilsugæslustöð

> LEKARZ REJONOWY

Lekarz pracujący w przychodni rejonowej.

HEILSUGÆSLUSTÖÐ - PRZYCHODNIA REJONOWA

heilsugæslustöð er staður þar sem veitt er almenn heilbrigðisþjónusta við íbúa á ákveðnu svæði, t.d. byggðarlagi eða hverfi; á heilsugæslustöð starfa einn eða fleiri læknar og hjúkrunarfræðingar ásamt fleira starfsfólki og þar fer m.a. fram mæðraskoðun og ungbarnaeftirlit

> PRZYCHODNIA REJONOWA

Miejsce, w którym pacjenci z określonego terenu korzystają z opieki medycznej. W przychodni rejonowej zatrudnieni są m.in. lekarze, pielęgniarki i położne. Tam odbywają się też kontrolne badania noworodków oraz opieka nad kobietami w ciąży.

HEILSUTJÓN - UTRATA ZDROWIA

maður verður fyrir heilsutjóni ef heilsan versnar mikið vegna veikinda eða slyss

> UTRATA ZDROWIA

Pogorszenie stanu zdrowia ze względu na chorobę lub wypadek.

HEILSUVERND - OCHRONA ZDROWIA

heilsuvernd felst í því að fylgjast með og bæta heilsu fólks; undir heilsuvernd falla t.d. ungbarnavernd, mæðravernd og bólusetningar

> OCHRONA ZDROWIA

Obserwacja i profilaktyka zdrowotna, np. szczepienia i opieka nad kobietami w ciąży.

HEIMABANKI - BANK INTERNETOWY

heimabanki er bankaþjónusta á netinu þar sem maður getur t.d. fengið aðgang að bankareikningum sínum úr tölvu, borgað reikninga og millifært peninga

> BANK INTERNETOWY

Usługa umożliwiająca dostęp do rachunku bankowego przez Internet, dzięki czemu można np. zapłacić rachunek albo zrobić przelew.

HEIMAHJÚKRUN - OPIEKA PIELĘGNIARSKA W DOMU

heimahjúkrun felst í því að hjúkrunarfræðingur eða sjúkraliði kemur heim til sjúklings til þess að hjúkra honum, t.d. gefa honum lyf eða skipta á sáraumbúðum

> OPIEKA PIELĘGNIARSKA W DOMU

Kiedy pielęgniarz albo fizjoterapeuta przychodzi do domu pacjenta, np. żeby podać leki albo zmienić opatrunek.

HEIMASÍÐA - STRONA INTERNETOWA

heimasíða er svæði á netinu sem hægt er að nálgast úr öllum tölvum með ákveðnu veffangi; á heimasíðu einstaklings, fyrirtækis eða stofnunar eru t.d. birtar ýmsar upplýsingar um eiganda síðunnar

> STRONA INTERNETOWA

Miejsce w Internecie, dostępne ze wszystkich komputerów poprzez wpisanie adresu internetowego. Na stronie internetowej przedsiębiorstwa albo instytucji są zamieszczone różne informacje na temat posiadacza strony.

HEIMILD - ZEZWOLENIE, ZGODA

heimild er leyfi til að gera eitthvað, t.d. frá yfirvöldum

> ZEZWOLENIE, ZGODA

Oficjalna zgoda na coś, np. z urzędu państwowego.

HEIMILI - DOM

heimili manns er þar sem maður á heima

> DOM

Miejsce, w którym mieszkamy.

HEIMILISFANG - ADRES

heimilisfang er t.d. götunafn og húsnúmer hússins sem maður býr í

> ADRES

Zapis miejsca zamieszkania. Adres zawiera np. nazwę ulicy i numer domu.

HEIMILISFRÆÐI - ZAJĘCIA KULINARNE

heimilisfræði er námsgrein í grunnskólum þar sem nemendum eru kennd heimilisstörf, t.d. að elda og baka

> ZAJĘCIA KULINARNE

Przedmiot w szkołach podstawowych, na którym uczniowie uczą się prac domowych, np. gotowania i pieczenia.

HEIMILISHJÁLP - POMOC DOMOWA

heimilishjálp er aðstoð við heimilisstörf, t.d. þrif, þvotta og eldamennsku; fólk sem getur ekki annast heimilistörfin hjálparlaust vegna veikinda eða erfiðra aðstæðna af öðrum ástæðum getur sótt um að fá heimilishjálp hjá sveitarfélaginu

> POMOC DOMOWA

Osoba pomagająca przy pracach domowych, np. sprzątaniu, praniu i gotowaniu. Osoby, które z powodu choroby albo trudnych warunków nie mogą samodzielnie zajmować się pracami domowymi mogą się ubiegać o pomoc domową od gminy.

HEIMILISLÆKNIR - LEKARZ RODZINNY

heimilislæknir er persónulegur læknir fólks, t.d. á heilsugæslustöð, sem það getur leitað til ef það sjálft eða einhver í fjölskyldunni veikist; venjulega hefur öll fjölskyldan sama heimilislækni

> LEKARZ RODZINNY

Osobisty lekarz pracujący np. w przychodni rejonowej, do którego można się zwrócić w przypadku choroby swojej albo członka rodziny. Zazwyczaj cała rodzina ma jednego lekarza rodzinnego.

HEIMILISUPPBÓT - ZAPOMOGA PIENIĘŻNA DLA EMERYTÓW I RENCISTÓW

heimilisuppbót er tegund félagslegra bóta sem ellilífeyrisþegi eða örorkulífeyrisþegi getur átt rétt á mánaðarlega ef hann býr einn og hefur tekjutryggingu

> ZAPOMOGA PIENIĘŻNA DLA EMERYTÓW I RENCISTÓW

Rodzaj zasiłku, który może otrzymać emeryt albo rencista mieszkający sam i posiadający zabezpieczenie finansowe.

HJÁLPARTÆKI - SPRZĘT POMOCNICZY

hjálpartæki er búnaður sem fólk notar sér til stuðnings í daglegu lífi ef það er fatlað, slasað eða veikburða, t.d. hjólastóll, heyrnartæki eða blindrastafur; hjálpartæki eru líka notuð til að auðvelda umönnun sjúklinga eða mikið fatlaðs fólks

> SPRZĘT POMOCNICZY

Urządzenie używane do pomocy w życiu codziennym przez osoby niepełnosprawne, ranne albo osłabione, np. wózek inwalidzki, aparat słuchowy albo biała laska. Sprzęty pomocnicze są także używane do ułatwiania opieki nad pacjentami i osobami niepełnosprawnymi.

HJÓN - MAŁŻEŃSTWO

hjón eru maður og kona sem eru í hjónabandi

> MAŁŻEŃSTWO

Kobieta i mężczyzna żyjący w związku małżeńskim.

HJÓNABAND - ZWIĄZEK MAŁŻEŃSKI

hjónaband er samband tveggja einstaklinga með lögbundnu samkomulagi um að eyða öllu lífinu saman og deila allri ábyrgð sín á milli; fólk getur gengið í hjónaband hjá presti eða sýslumanni

> ZWIĄZEK MAŁŻEŃSKI

Związek dwóch osób, które podpisują prawną umowę o spędzeniu razem życia i dzieleniu między sobą obowiązków. Związek małżeński można zawrzeć w urzędzie stanu cywilnego lub w kościele.

HJÚKRUN - OPIEKA PIELĘGNIARSKA

hjúkrun felst í umönnun sjúklinga; þeir sem starfa við hjúkrun sjá t.d. um að gefa sjúklingum lyf og skipta á sáraumbúðum

> OPIEKA PIELĘGNIARSKA

Opieka nad pacjentem. Do obowiązków pielęgniarzy należy m.in. podawanie leków oraz zmiana opatrunków.

HJÚKRUNARFRÆÐINGUR - PIELĘGNIARZ, PIELĘGNIARKA

hjúkrunarfræðingur hefur sérstaka háskólamenntun og réttindi til að starfa við hjúkrun, t.d. á sjúkrahúsum og heilsugæslustöðvum

> PIELĘGNIARZ, PIELĘGNIARKA

Osoba z wyższym wykształceniem uprawniona do pracy w pielęgniarstwie np. w szpitalu lub ośrodku zdrowia.

HJÚKRUNARHEIMILI - DOM OPIEKI

hjúkrunarheimili er heilbrigðisstofnun fyrir fólk sem þarf reglulega umönnun vegna öldrunar; á hjúkrunarheimilum fær fólk þá umönnun sem það þarf frá hjúkrunarfræðingum, sjúkraliðum og öðru starfsfólki

> DOM OPIEKI

Instytucja medyczna dla osób potrzebujących stałej opieki z powodu starości. W domach opieki można otrzymać profesjonalną opiekę ze strony pielęgniarzy, fizjoterapeutów oraz innych pracowników.

HJÚSKAPARSTAÐA - STAN CYWILNY

hjúskaparstaða manns segir til um hvort maður sé t.d. giftur, í sambúð eða einhleypur

> STAN CYWILNY

Społeczno-prawna sytuacja człowieka określająca, czy pozostaje on w związku małżeńskim.

HJÚSKAPARVOTTORÐ - AKT MAŁŻEŃSTWA

hjúskaparvottorð er vottorð sem staðfestir að fólk sé gift

> AKT MAŁŻEŃSTWA

Dokument potwierdzający związek małżeński.

HJÚSKAPUR

hjúskapur er það sama og hjónaband

> MAŁŻEŃSTWO

Związek dwóch osób, które podpisują prawną umowę o spędzeniu razem życia i dzieleniu między sobą obowiązków. Związek małżeński można zawrzeć w urzędzie stanu cywilnego lub w kościele.

HLUNNINDI - DODATKI DO PENSJI

hlunnindi eru aukin réttindi eða fríðindi sem maður fær fyrir utan laun í vinnunni

> DODATKI DO PENSJI

Przywileje albo korzyści, które pracownik otrzymuje z miejsca pracy, oprócz pensji.

HLUTABRÉF - AKCJA

hlutabréf er kvittun eða staðfesting á því að maður á ákveðinn hlut í hlutafélagi

> AKCJA

Dokument poświadczający udziały w spółce akcyjnej.

HLUTAÐEIGANDI - OSOBA ZAINTERESOWANA

hlutaðeigandi er einhver sem á hlut að máli, t.d. ákveðnu máli sem maður er að fjalla um

> OSOBA ZAINTERESOWANA

Osoba, której dotyczy poruszana sprawa.

HLUTAFÉLAG - SPÓŁKA AKCYJNA

hlutafélag er fyrirtæki eða félag sem er í eigu nokkurra hluthafa; hver þeirra á sinn hlut í hlutafélaginu og getur ráðstafað honum eftir ákveðnum reglum

> SPÓŁKA AKCYJNA

Przedsiębiorstwo w posiadaniu kilku udziałowców, z których każdy ma swoje akcje w spółce i może nimi zarządzać.

HLUTASTARF - PRACA NA CZĘŚĆ ETATU

ef maður vinnur hlutastarf þá vinnur maður aðeins hluta af vinnuvikunni, annaðhvort bara suma daga vikunnar eða bara hluta af vinnudeginum

> PRACA NA CZĘŚĆ ETATU

Praca tylko w niektóre dni tylko tygodnia albo kilka godzin dziennie.

HLUTHAFI - AKCJONARIUSZ

maður er hluthafi ef maður á hlut í hlutafélagi; hluthafi getur verið einstaklingur, félag eða fyrirtæki

> AKCJONARIUSZ

Osoba, która posiada udziały w spółce akcyjnej. Akcjonariuszem może też być związek lub firma.

HRAÐBANKI - BANKOMAT

hraðbanki er sjálfvirkt tæki sem er tengt við banka eða sparisjóð og maður getur notað til að taka út pening með greiðslukorti allan sólarhringinn

> BANKOMAT

Automat służący do wybierania pieniędzy z konta za pomocą karty płatniczej.

HÚSALEIGA - CZYNSZ

húsaleiga er greiðsla fyrir leigu á húsnæði; yfirleitt borgar fólk húsaleigu mánaðarlega

> CZYNSZ

Opłata za wynajem mieszkania, zazwyczaj płacona raz w tygodniu.

HÚSALEIGUBÆTUR - DOTACJA DO WYNAJMU LOKALU MIESZKALNEGO

húsaleigbætur eru styrkur sem fólk getur fengið frá sveitarfélagi eftir ákveðnum reglum til að greiða hluta af húsaleigu fyrir húsnæðið sem það býr í

> DOTACJA DO WYNAJMU LOKALU MIESZKALNEGO

Dotacją do czynszu, o którą można się ubiegać z urzędu miasta lub gminy w swoim miejscu zamieszkania, zgodnie z określonymi przepisami.

HÚSALEIGUSAMNINGUR - UMOWA NAJMU LOKALU MIESZKALNEGO

húsaleigusamningur er samningur sem leigjandi gerir við leigusala um leiguupphæð o.fl.

> UMOWA NAJMU LOKALU MIESZKALNEGO

Umową zawarta między najemcą i właścicielem mieszkania, odnośnie wysokości kwoty za wynajem itp.

HÚSBRÉF - OBLIGACJE MIESZKANIOWE

húsbréf eru skuldabréf sem verða til við fasteignaviðskipti; í stað þess að fá peningagreiðslu fyrir eign fær seljandi húsbréf sem hann getur annaðhvort átt eða selt áfram

> OBLIGACJE MIESZKANIOWE

Papiery wartościowe, używane przy transakcjach z nieruchomościami. Sprzedający nieruchomość otrzymuje obligacje mieszkaniowe jako część zapłaty i może je zachować albo sprzedać.

HÚSEIGANDI - WŁAŚCICIEL LOKALU

ef maður er húseigandi þá á maður hús eða íbúð

> WŁAŚCICIEL LOKALU

Osoba posiadająca własny dom lub mieszkanie.

HÚSNÆÐI - LOKUM

húsnæði er hús eða önnur bygging þar sem fólk býr eða vinnur

> LOKUM

Dom albo inna nieruchomość, w której ludzie mieszkają lub pracują.

HVERFISSKÓLI - SZKOŁA DZIELNICOWA

hverfisskóli er grunnskóli sem er í hverfinu þar sem maður býr; flest börn eru í þeim hverfisskóla sem er næst heimili þeirra

> SZKOŁA DZIELNICOWA

Szkoła dzielnicowa jest szkołą podstawową, do której uczęszczają dzieci zamieszkałe w danej dzielnicy.

HVÍLDARTÍMI - CZAS ODPOCZYNKU

hvíldartími er ákveðinn lágmarkstími sem fólk á rétt á að fá til að hvíla sig milli vinnudaga eða vakta samkvæmt kjarasamningum

> CZAS ODPOCZYNKU

Minimalny czas na odpoczynek między zmianami, określony w umowach zbiorowych.

HÖFUÐBORG - STOLICA

höfuðborg hvers lands er oft stærsta borg landsins og þar hafa stjórnvöld þess aðsetur

> STOLICA

Stolicą państwa jest miasto, w którym znajduje się siedziba rządu i jest to zazwyczaj największe miasto w kraju.

HÖFUÐBORGARSVÆÐIÐ - EREN STOŁECZNY

höfuðborgarsvæðið er landsvæði sem nær til höfuðborgarinnar og næsta nágrennis hennar; höfuðborgarsvæðið á Íslandi er t.d. öll Reykjavík og auk hennar aðallega Kópavogur, Hafnafjörður, Garðabær og Mosfellsbær T

> EREN STOŁECZNY

Teren, na którym znajduje się stolica państwa oraz najbliższa okolica. Na Islandii do terenu społecznego zalicza się m.in. Reykjavik oraz miejscowości sąsiadujące przy stolicy, np. Kópavogur, Hafnarfjörður, Garðabær i Mosfellsbær.

HÖNNUN - PROJEKTOWANIE

hönnun felst í því að fólk skapar hluti sem á að búa til, t.d. í smíði eða textílmennt; hönnun er námsgrein í grunnskóla

> PROJEKTOWANIE

Przedmiot w szkole, na którym uczniowie projektują przedmioty, a potem je tworzą, np. z drewna lub z wełny.