Orðskýringar

:

159 fyrir 'S'

SAGA

saga er námsgrein í skóla þar sem nemendum er kennt um atburði, mannlíf og fólk á fyrri tímum, bæði á Íslandi (Íslandssaga) og í heiminum (mannkynssaga)

SAKASKRÁ

sakaskrá er skrá yfir niðurstöður dóma sem hafa fallið í opinberum málum; sakavottorð eru gefin út samkæmt sakaskrá

SAKAVOTTORÐ

sakavottorð er skjal þar sem koma fram upplýsingar úr sakaskrá, t.d. um það hvort maður hafi hlotið dóm fyrir lögbrot; ef maður er með hreint sakavottorð þá er maður ekki á sakaskrá

SÁLFRÆÐINGUR

sálfræðingur hefur sérstaka háskólamenntun og réttindi til þess að starfa við að veita fólki ráðgjöf og meðferð vegna andlegra erfiðleika; sálfræðingar vinna t.d. á sjúkrahúsum við að hjálpa sjúklingum eftir áföll

SAMBÚÐ

þegar fólk er í sambúð þá býr það saman; ef fólk er í skráðri sambúð býr það saman eins og hjón og nýtur ákveðinna réttinda, t.d. í sambandi við skatta, þótt það sé ekki gift

SAMBÚÐARAÐILI

maður er sambúðaraðili þegar maður er í sambúð með einhverjum

SAMBÚÐARFÓLK

sambúðarfólk er fólk sem er í sambúð

SAMBÝLI

sambýli er heimili þar sem tveir eða fleiri búa saman og njóta þjónustu og aðstoðar inni á heimilinu; sambýli eru t.d. fyrir fatlað fólk sem getur ekki búið eitt og þarf á sérstakri þjónustu að halda

SAMBÝLISKONA

sambýliskona manns er konan sem hann býr með eða er í skráðri sambúð með

SAMBÝLISMAÐUR

sambýlismaður konu er maðurinn sem hún býr með eða er í skráðri sambúð með

SAMFÉLAG

samfélag er hópur fólks sem lifir saman, t.d. í sama bæ eða í sama landi, á sama tíma

SAMFÉLAGSFRÆÐI

samfélagsfræði er námsgrein í grunnskóla þar sem nemendum er kennt um umhverfi sitt og samfélagið sem þeir búa í

SAMFELLDUR

ef eitthvað er samfellt þá varir það í ákveðinn tíma án hlés; t.d. felst samfelld búseta í því að maður búi á einhverjum stað í ákveðinn tíma án þess að flytja í burtu

SAMHEITALYF

samheitalyf eru lyf sem innihalda sömu efni, virka á sama hátt en heita öðru nafni og eru ódýrari en upprunalegu lyfin

SAMKOMULAG

samkomulag er óformlegur samningur sem maður gerir við einhvern

SAMKVÆMT LÖGUM

ef eitthvað er gert samkvæmt lögum þá leyfa lögin að það sé gert og það er gert á þann hátt sem lögin segja fyrir um

SAMKYNHNEIGÐUR

ef fólk er samkynhneigt þá velur það sér maka af sama kyni

SAMNINGSAÐILI

ef maður er samningsaðili þá á maður aðild að ákveðnum samningi

SAMNINGSRÍKI

samningsríki er land sem á aðild að ákveðnum samningi

SAMNINGUR

samningur felst í því að einhverjir semja um eitthvað sín á milli, annaðhvort munnlega eða skriflega; fólk gerir t.d. samning við vinnuveitanda sinn um launakjör

SAMRÁÐ

þegar fólk hefur samráð um eitthvað þá ákveður það í sameiningu hvað á að gera

SAMRÆMD PRÓF

samræmd próf eru próf í ákveðnum námsgreinum sem öll börn á ákveðnum aldri þurfa að taka; á hverju ári eru haldin samræmd próf fyrir börn í 4., 7. og 10. bekk í íslenskum grunnskólum til þess að meta þekkingu þeirra í nokkrum námsgreinum

SAMSKÖTTUN

samsköttun felst í því að hjón eða fólk í sambúð skilar sameiginlegu skattframtali til skattayfirvalda og borgar sameiginlega skatta eftir því

SAMTÖK

samtök eru félag fólks eða fyrirtækja á ákveðnu sviði eða í sambandi við tiltekið málefni; samtök standa m.a. vörð um hagsmuni meðlimanna og annast t.d. fundi og fræðslustarfsemi

SAMVIST

þegar samkynhneigt fólk er í staðfestri samvist þá nýtur það sömu réttinda og gift fólk; fólk getur staðfest samvist hjá sýslumanni

SAMVISTARMAKI

ef maður er samvistarmaki einhvers þá er maður í staðfestri samvist með honum

SAMÞYKKI

ef maður fær samþykki fyrir einhverju þá fær maður leyfi til þess

SANNGIRNISÁSTÆÐUR

sanngirnisástæður fyrir einhverju eru ástæður sem eru sanngjarnar

SEÐLABANKI

seðlabanki er banki í eigu ríkisins og stjórnar peningamálum í landinu; seðlabanki gefur t.d. út gjaldmiðil í sínu landi og heldur uppi stöðugleika í peningamálum

SEKT

sekt er upphæð sem maður þarf að borga í bætur fyrir að hafa gert eitthvað rangt; maður getur t.d. þurft að borga sekt fyrir að keyra of hratt eða fyrir að skila bókum of seint á bókasafn

SELJANDI

maður er seljandi ef maður selur eitthvað

SENDIHERRA

sendiherra er opinber fulltrúi lands síns í öðru ríki og er yfirmaður í sendiráði þess; sendiherra sér t.d. um að gæta hagsmuna fólks frá sínu landi og veita því nauðsynlegar upplýsingar

SENDIRÁÐ

sendiráð er skrifstofa sendiherra

SENDISKRIFSTOFA

sendiskrifstofa er skrifstofa á vegum ríkisins í öðru landi, t.d. sendiráð eða skrifstofa fyrir nefndir sem starfa í öðrum löndum

SÉREIGNASJÓÐUR

séreignasjóður er tegund lífeyrissjóðs þar sem maður safnar ákveðinni peningaupphæð í stað þess að safna lífeyrisréttindum; því fær maður aðeins þann pening greiddan út sem maður hefur lagt inn þegar maður hættir að vinna

SÉRFRÆÐILÆKNIR

sérfræðilæknir er læknir sem hefur sérhæft sig á ákveðnu sviði lækninga; dæmi um sérfræðilækna eru kvensjúkdómalæknar, skurðlæknar, og hjartalæknar

SÉRFRÆÐINGUR

sérfræðingur er læknir sem hefur sérhæft sig á ákveðnu sviði lækninga, t.d. hjartalæknir eða skurðlæknir; sérfræðingur getur líka verið einhver sem hefur sérhæft sig á öðrum sviðum, t.d. fjármálum

SÉRFRÆÐIÞJÓNUSTA

sérfræðiþjónusta er læknisþjónusta sem sérfræðilæknir veitir

SÉRKENNSLA

sérkennsla er sérstakur stuðningur sem börn í grunnskóla fá við námið, t.d. af því að þau eiga erfitt með nám á einhverju sviði eða vegna fötlunar

SÉRSKÓLI

sérskóli er skóli fyrir fötluð börn sem geta ekki verið í venjulegum grunnskóla; sérskóli getur líka verið skóli sem kennir greinar á ákveðnu sviði, t.d. dans

SÍMENNTUN

símenntun felst í því að fólk bætir reglulega við sig þekkingu á sínu sviði með því að stunda nám samhliða vinnu, t.d. á námskeiðum

SJÁLFRÆÐI

ef maður hefur sjálfræði þá ræður maður sínum högum sjálfur, má kjósa í kosningum, giftast og er ekki lengur undir forsjá foreldra sinna; fólk fær sjálfræði á Íslandi við 18 ára aldur

SJÁLFSKULDARÁBYRGÐ

sjálfskuldarábyrgð er ótakmörkuð yfirlýsing einstaklings um að standa skil á fjárhagslegum skuldbindingum, lánum o.s.frv., annars einstaklings en hans sjálfs.

SJÚKDÓMUR

ef maður fær sjúkdóm verður maður veikur í einhvern tíma; sjúkdómar geta verið líkamlegir eða geðrænir og sumir sjúkdómar geta borist á milli fólks

SJÚKLINGUR

ef maður er sjúklingur hefur maður veikst eða slasast og hefur enn ekki fengið fullan bata; þeir sem liggja á sjúkrahúsi eru sjúklingar

SJÚKRABÍLL

sjúkrabíll er sérstaklega útbúinn bíll sem er notaður til að flytja veikt og slasað fólk á milli staða

SJÚKRADAGPENINGAR

sjúkradagpeningar eru greiðsla úr tryggingum eða frá stéttarfélagi sem maður getur átt rétt á ef maður veikist og missir þau laun sem maður hafði fyrir veikindin

SJÚKRAFLUTNINGUR

sjúkraflutningar eru allir flutningar með veikt og slasað fólk, t.d. með sjúkraflugi eða sjúkrabílum

SJÚKRAHJÁLP

sjúkrahjálp er ein tegund bóta sem maður getur átt rétt á úr almannatryggingum ef maður lendir í slysi og þarf læknisþjónustu eftir það; sjúkrahjálp greiðir kostnað við meðferð að fullu eða að hluta til eftir því í hverju hún felst

SJÚKRAHÚS

sjúkrahús er stofnun sem fólk dvelur á eftir að læknisskoðun leiðir í ljós að það þarf á meðferð og umönnun að halda; á sjúkrahúsum starfa læknar, hjúkrunarfræðingar og annað heilbrigðisstarfsfólk

SJÚKRAHÚSVIST

það er sjúkrahúsvist þegar fólk dvelur á sjúkrahúsi og fær læknismeðferð og umönnun

SJÚKRALIÐI

sjúkraliði hefur sérstaka menntun og réttindi til að vinna við umönnun sjúklinga á heilbrigðisstofnunum

SJÚKRASAMLAG

sjúkrasamlag er sjóður sem fólk greiðir reglulega í til að tryggja sig gegn sjúkrakostnaði og ef það veikist eða slasast á það rétt á að fá hluta lækniskostnaðar greiddan úr sjúkrasamlaginu; á Íslandi eru ekki sjúkrasamlög heldur taka almannatryggingar þátt í að greiða lækniskostnað fyrir fólk ef það veikist eða lendir í slysi eftir ákveðnum reglum

SJÚKRASJÓÐUR

þeir sem veikjast og geta ekki unnið í einhvern tíma geta átt rétt á greiðslu úr sjúkrasjóði ef þeir hafa reglulega greitt gjald til stéttarfélags

SJÚKRATRYGGING

sjúkratrygging er sérstök trygging sem greiðir t.d. fyrir sjúkrahúsvist, lækniskostnað og lyf eftir ákveðnum reglum þegar fólk veikist; á Íslandi er sjúkratrygging hluti af almannatryggingum en fólk getur líka keypt sjúkratryggingu hjá tryggingafélagi, t.d. vegna ferðalaga erlendis

SJÚKRAÞJÁLFARI

sjúkraþjálfari hefur sérstaka menntun og réttindi til þess að starfa við sjúkraþjálfun

SJÚKRAÞJÁLFUN

sjúkraþjálfun er meðferð sem miðar t.d. að því að auka hreyfigetu fólks og lina verki í liðum ef líkamanum hefur verið beitt á rangan hátt við vinnu eða eftir veikindi eða slys; sjúkraþjálfun er stundum hluti af endurhæfingu sjúklinga

SKAÐABÆTUR

skaðabætur eru bætur sem fólk getur fengið ef það hefur orðið fyrir ákveðnu tjóni, t.d. frá þeim sem olli tjóninu

SKATTAYFIRVÖLD

skattayfirvöld sjá um álagningu skatta og fylgjast með að fólk og fyrirtæki borgi skatta af t.d. tekjum og rekstri; skattayfirvöld eru t.d. ríkisskattstjóri og skattstjórar

SKATTFRAMTAL

skattframtal er sérstakt eyðublað sem maður þarf að skila til skattayfirvalda einu sinni á ári með upplýsingum um allar tekjur manns, rekstur og annað sem er skattskylt

SKATTKORT

skattkort er sérstakt skjal sem skattayfirvöld gefa út til þess að fólk fái persónuafslátt af tekjuskatti; maður sækir skattkort til skattstjóra og afhendir launagreiðanda

SKATTSKYLDUR

þegar eitthvað er skattskylt, t.d. tekjur, þá verður maður að borga skatt af því

SKATTSKÝRSLA

skattskýrsla er það sama og skattframtal

SKATTSTJÓRI

skattstjóri hefur yfirumsjón með álagningu skatta í hverju umdæmi; yfirmaður skattstjóra er ríkisskattstjóri

SKATTSTOFA

ein skattstofa er í hverju umdæmi sem sér t.d. um að gefa út skattkort og að fara yfir skatta fólks og fyrirtækja í umdæminu; skattstjóri er yfirmaður hverrar skattstofu

SKATTSVIK

skattsvik eru lögbrot sem felast í því að fólk eða fyrirtæki borgar ekki þá skatta sem það á að borga samkvæmt lögum

SKATTUR

skattur er ákveðin prósenta af t.d. tekjum og rekstri sem maður þarf að borga til yfirvalda; dæmi um skatt eru tekjuskattur og virðisaukaskattur

SKERÐING

skerðing á einhverju felst í því að það er minnkað eða takmarkað; ef það verður t.d. skerðing á tekjum manns þá lækka tekjurnar; ef fólk verður fyrir líkamlegri eða andlegri skerðingu þá minnkar hæfni þess og geta til að gera ákveðna hluti

SKILRÍKI

skilríki eru skjal, yfirleitt með mynd, sem yfirvöld eða fyrirtæki gefa út handa einstaklingum og sanna hver maður er; skilríki geta t.d. verið vegabréf, ökuskírteini eða greiðslukort með mynd

SKILYRÐI

ef sett eru skilyrði fyrir einhverju, t.d. að maður fái bætur eða styrki, þá verður maður að uppfylla ákveðnar kröfur til þess að fá það

SKÍRTEINI

skírteini er vottorð sem maður fær frá t.d. yfirvöldum eða stofnunum til þess að sýna að maður hafi ákveðin réttindi eða sé sá sem maður er; dæmi um skírteini eru ökuskírteini, prófskírteini og bókasafnsskírteini

SKJAL

skjal er skrifleg skýrsla, samningur, bréf eða annars konar pappír

SKJALAÞÝÐANDI

löggiltur skjalaþýðandi er maður eða kona sem hefur tekið sérstakt próf í tungumáli og þannig fengið leyfi til að þýða lagatexta og opinber skjöl af því tungumáli

SKÓLAÁR

skólaár er sá hluti ársins sem skólar eru starfandi, yfirleitt frá ágúst fram í júní

SKÓLAGANGA

skólaganga er sá tími lífsins sem fólk er í skóla

SKÓLAGJÖLD

nemendur í einkaskólum þurfa að borga skólagjöld til þess að fá að stunda nám við þá

SKÓLAHJÚKRUNAR-FRÆÐINGUR

skólahjúkrunarfræðingur er hjúkrunarfræðingur sem starfar í grunnskólum og sumum framhaldsskólum og veitir nemendum fræðslu og annast heilsugæslu, t.d. reglulegt eftirlit með vexti og þroska barnanna

SKÓLAKERFI

skólakerfi er heildarskipulag alls náms og allra skóla í landinu

SKÓLASKRIFSTOFA

skólaskrifstofa er miðstöð sem sér um ýmsa þjónustu við grunnskóla og leikskóla á ákveðnu svæði

SKÓLASKYLDA

skólaskylda felst í því að öll börn verða að vera ákveðinn fjölda ára í skóla, t.d. er 10 ára skólaskylda á Íslandi; það er skylda stjórnvalda að sjá öllum börnum fyrir aðgangi að grunnskóla á þessu tímabili og það er skylda foreldra að senda börnin sín í skóla

SKÓLASKYLDUALDUR

börn á Íslandi eru á skólaskyldualdri frá 6 ára til 16 ára

SKÓLASTJÓRI

skólastjóri er yfirmaður skóla og stjórnar starfsemi hans, starfsmönnum og nemendum

SKÓLATANNLÆKNIR

skólatannlæknir er tannlæknir sem starfar í grunnskólum

SKÓLI

skóli er menntastofnun þar sem börn eða fullorðnir stunda reglulegt nám

SKRÁ

skrá er listi yfir eitthvað, yfirleitt í stafrófsröð; símaskrá er t.d. listi með nöfnum fólks sem hefur síma og símanúmer þess

SKRÁNING

skráning miðar að því að skrifa niður ákveðnar upplýsingar og búa til skrá yfir fólk, hluti eða annað; t.d. felst skráningá námskeið í því að skrifa niður nöfn þátttakenda

SKRIFLEGUR

ef eitthvað er skriflegt, t.d. samningur, þá er það skrifað á blað og undirritað til staðfestingar

SKULD

skuld er peningaupphæð sem maður hefur fengið lánaða eða þarf að greiða, t.d. í skatt, og á eftir að borga; maður borgar skuldina annaðhvort í einu lagi eða með afborgunum

SKULDABRÉF

skuldabréf er skrifleg yfirlýsing um að maður hafi tekið lán fyrir ákveðna upphæð og að maður lofi að greiða það aftur fyrir tiltekinn tíma með ákveðnum vöxtum og með þeim skilmálum sem eru settir fram í skuldabréfinu

SKULDBINDING

skuldbinding felst í því að maður verður að gera eitthvað af því að maður hefur lofað að gera það eða skuldbundið sig til þess

SKYLDA

ef það er skylda að gera eitthvað þá verður maður að gera það, t.d. af því að það er í lögum

SKYLDLEIKI

skyldleiki fólks segir til um hvernig það er skylt, t.d. hvort það er systkini eða systkinabörn

SKYLDUAÐILD

skylduaðild felur í sér að allir sem um ræðir verða að eiga aðild, t.d. að félagi sem starfar á ákveðnu sviði

SKYLDUNÁM

skyldunám er það nám sem öll börn á skólaskyldualdri verða að stunda

SKYLDUNÁMSGREIN

skyldunámsgrein er námsgrein sem allir skólar verða að kenna nemendum sínum

SKÝRSLUTAKA

skýrslutaka felst í því að fá upplýsingar um atburð hjá einhverjum sem átti aðild að honum eða var viðstaddur og skrifa skýrslu um málið

SLYS

ef maður lendir í slysi þá verður maður fyrir óhappi eða lendir í atviki sem getur valdið miklum meiðslum eða jafnvel dauða

SLYSABÆTUR

slysabætur eru sérstakar bætur sem fólk getur átt rétt á úr almannatryggingum eða tryggingarfélagi ef það slasast

SLYSADAGPENINGAR

slysadagpeningar eru greiðsla úr almannatryggingum eða stéttarfélagi sem maður getur átt rétt á ef maður slasast og missir þau laun sem maður hafði fyrir slysið

SLYSATRYGGÐUR

maður er slysatryggður ef maður er með slysatryggingu

SLYSATRYGGING

slysatrygging er sérstök trygging sem greiðir t.d. fyrir sjúkrahúsvist, lækniskostnað og lyf eftir ákveðnum reglum ef fólk slasast; á Íslandi er slysatrygging hluti af almannatryggingum en fólk getur líka keypt slysatryggingu hjá tryggingafélagi, t.d. vegna ferðalaga erlendis eða til þess að tryggja starfsfólk fyrirtækis við vinnu sína

SLÖKKVILIÐ

slökkvilið er hópur fólks sem er sérþjálfað til þess að slökkva eld og bjarga fólki og eignum úr eldsvoða; slökkvilið starfar í hverju umdæmi og sér um eldvarnir og að slökkva eld, t.d. í byggingum eða gróðri

SLÖKKVITÆKI

slökkvitæki er lítið tæki sem er fyllt af vatni eða sérstöku dufti og er notað til þess að slökkva eld sem kemur upp t.d. á heimili eða vinnustað

SMÁAUGLÝSINGAR

smáauglýsingar eru litlar auglýsingar sem birtast á sérstökum síðum í dagblöðum; með smáauglýsingum er t.d. auglýst eftir fólki í vinnu

SMÍÐI

smíði er námsgrein í grunnskóla þar sem nemendum er kennt hvernig á að búa til hagnýta hluti og listaverk t.d. úr tré eða málmi

SMITSJÚKDÓMUR

smitsjúkdómur er sjúkdómur sem getur borist á milli fólks við snertingu eða innöndun

SPARIREIKNINGUR

sparireikningur er bankareikningur með nokkuð háa vexti sem maður notar t.d. til að geyma peninga sem maður vill leggja til hliðar eða spara í einhvern tíma

SPARISJÓÐUR

sparisjóður er peningastofnun með svipaða starfsemi og banki en sparisjóðir eru oftast minni en bankar og starfa á ákveðnu landsvæði eða sveitarfélagi

SPARNAÐAR-REIKNINGUR

sparnaðarreikningur er það sama og sparireikningur

SPÍTALI

spítali er það sama og sjúkrahús

STAÐFEST SAMVIST

Sjá samvist

STAÐFESTING

staðfesting er opinber viðurkenning eða sönnun á einhverju, t.d. er hjúskaparvottorð staðfesting á að maður sé giftur

STAÐGREIÐSLA

staðgreiðsla felst í því að maður borgar fyrir vörur eða þjónustu um leið og maður fær þær, t.d. í stað þess að borga með kreditkorti; staðgreiðsla getur líka verið það sama og staðgreiðsluskattur

STAÐGREIÐSLU-SKATTUR

staðgreiðsluskattur er skattur sem fólk borgar t.d. af tekjum sínum jafnóðum og þær eru greiddar út

STAÐGREIÐSLU-SKYLDUR

ef tekjur eru staðgreiðsluskyldar þá er skylda að borga staðgreiðsluskatt af þeim

STARFSAÐSTAÐA

starfsaðstaða fólks á vinnustað felst í umhverfinu sem það vinnur í

STARFSDAGUR

þegar það er starfsdagur í leikskóla eða grunnskóla eru börnin ekki í skólanum en kennarar og annað starfsfólk vinnur að ýmsum verkefnum sem tengjast skólastarfinu

STARFSEMI

starfsemi í fyrirtæki eða stofnun segir til um hvað er gert þar, t.d. hvers konar verkefni er unnið við

STARFSGREIN

starfsgrein er ákveðin tegund starfa+E52, t.d. kennsla eða hjúkrun

STARFSHÓPUR

starfshópur er hópur fólks sem er skipaður, t.d. af yfirvöldum, til að vinna að ákveðnu verkefni

STARFSKJÖR

starfskjör fólks segja til um hvernig það fær borgað fyrir vinnu sína, hvað það vinnur mikið o.s.frv.

STARFSKRAFTUR

starfskraftur er það sama og starfsmaður

STARFSLEYFI

starfsleyfi er sérstakt leyfi frá yfirvöldum til fyrirtækja eða einstaklinga til þess að stunda ákveðna starfsemi

STARFSMAÐUR

maður er starfsmaður á vinnustað ef maður vinnur þar og fær greidd laun frá atvinnurekandanum

STARFSMANNADEILD

starfsmannadeild er deild innan fyrirtækis sem sér um starfsmannamál, t.d. launagreiðslur og ráðningu starfsmanna

STARFSMENNTUN

starfsmenntun er menntun sem fólk þarf að hafa til að starfa í ákveðnum greinum; t.d. þarf maður að hafa starfsmenntun til að vinna sem rafvirki eða sjúkraliði

STARFSNÁMSBRAUT

starfsnámsbraut er námsbraut í framhaldsskóla þar sem er boðið upp á starfsmenntun

STARFSRÉTTINDI

starfsréttindi eru réttindi sem fólk þarf að hafa til að mega vinna ákveðin störf, t.d. iðnaðarmenn, læknar og sjúkraliðar; maður fær starfsréttindi í tiltekinni starfsgrein þegar maður hefur lokið þeirri menntun og þjálfun sem er krafist fyrir starfið

STARFSSTÉTT

starfsstétt er hópur fólks sem vinnur sams konar störf, t.d. í sömu starfsgrein

STARFSSVIÐ

starfssvið t.d. fyrirtækis er sá vettvangur sem það starfar á; t.d. er starfssvið fjármálafyrirtækja tengt fjármálum

STARFSTÍMABIL

starfstímabil er afmarkaður tími í starfsemi stofnunar eða fyrirtækis eða í starfsævi einstaklings

STARFSTÍMI

starfstími er tiltekinn tími sem einstaklingur eða hópur fólks, t.d. nefnd eða vinnuhópur, er starfandi, t.d. við ákveðið verkefni eða á ákveðnum vinnustað

STARFSÆVI

starfsævi manns er sá tími ævinnar sem maður stundar vinnu

STARFSÞJÁLFUN

starfsþjálfun felst í því að veita fólki þjálfun og reynslu í því starfi sem það ætlar sér að vinna við; starfsþjálfun er hluti af menntun fólks í ákveðnum starfsgreinum

STÉTTARFÉLAG

stéttarfélag er félag fólks í ákveðinni starfsstétt eða á sama vinnustað; stéttarfélög semja við vinnuveitendur um launakjör félagsmanna sinna og gæta hagsmuna þeirra á vinnumarkaðnum

STIMPILL

stimpill er sérstakt merki sem er sett á skjöl, vörur eða annað til að staðfesta að rétt stofnun eða yfirvöld hafi afgreitt málið

STJÓRN

stjórn t.d. í fyrirtæki eða félagi er hópur fólks sem er kosinn til að stjórna því

STJÓRNANDI

stjórnandi er sá sem stjórnar t.d. fyrirtæki eða félagi

STJÓRNSÝSLA

stjórnsýsla eru stjórnunarstörf þeirra sem fara með stjórn ríkis eða sveitarfélags

STJÓRNSÝSLUKÆRA

stjórnsýslukæra er kæra sem hægt er að leggja fram til æðra stjórnvalds, t.d. ráðuneytis eða sveitarstjórnar, ef maður er ekki ánægður með afgreiðslu máls hjá opinberri stofnun eða ákvörðun sem er tekin þar

STJÓRNSÝSLULÖG

stjórnsýslulög eru lög sem fjalla um það hvernig eigi að fara með mál fólks eða fyrirtækja hjá stjórnvöldum

STJÓRNVÖLD

stjórnvöld eru þeir sem fara með stjórn lands eða landsvæðis, t.d. ríkisstjórn, sveitarstjórn og embættismenn á þeirra vegum

STOFNUN

stofnun er skrifstofa eða fyrirtæki sem er rekin af ríkinu eða af sveitarfélagi og starfar í þágu almennings, t.d. skóli

STÚDENTSPRÓF

stúdentspróf er lokapróf úr menntaskóla eða af bóknámsbraut í framhaldsskóla og gefur nemendum rétt á því að fara í háskóla

STUÐNINGUR

stuðningur felst í hjálp eða aðstoð við eitthvað; ef maður veitir einhverjum stuðning þá hjálpar maður honum og ef maður fær stuðning við að gera eitthvað er einhver sem hjálpar manni við það

STYRKUR

styrkur er peningalegur stuðningur sem fólk fær, t.d. frá fyrirtækjum eða stofnunum, til þess að stunda nám eða vinna að ákveðnum verkefnum og þarf ekki að greiða til baka

STÆRÐFRÆÐI

stærðfræði er námsgrein þar sem nemendum er kennt að skilja og fara með stærðir og tölur

SUMARFRÍ

sumarfrí er orlof sem fólk á rétt á að fá á sumrin

SVEITARFÉLAG

sveitarfélag er borg, bær eða landshluti sem hefur sérstaka sveitarstjórn sem íbúarnir kjósa; sveitarfélög sjá m.a. um félagslega þjónustu við íbúana, reka leikskóla og grunnskóla o.fl.

SVEITARSTJÓRN

sveitarstjórn er hópur af fólki sem íbúar sveitarfélags hafa kosið sem fulltrúa sína til þess að stjórna sveitarfélaginu

SVEITARSTJÓRNARKOSNINGAR

sveitarstjórnarkosningar eru kosningar þar sem kosið er um hverjir eiga að vera í sveitarstjórn

SVIPTING

svipting felst í því að eitthvað er tekið frá einhverjum; t.d. felur svipting ökuleyfis í sér að maður missir ökuleyfið

SVÆÐISVINNUMIÐLUN

svæðisvinnumiðlun er vinnumiðlun fyrir ákveðið landsvæði

SÝKING

sýking er bakteríu- eða veirusmit sem getur borist í sár eða líffæri og valdið veikindum hjá fólki

SYNJUN

það er synjun þegar einhverju er neitað eða hafnað

SÝSLUMAÐUR

sýslumaður er yfirvald í ákveðnu umdæmi og sér um lögreglustjórn og aðra stjórnsýslu þar

SÝSLUSKRIFSTOFA

sýsluskrifstofa er skrifstofa sýslumanns

SÖNNUN

sönnun er eitthvað sem sýnir fram á að það sem er sagt sé rétt, t.d. að ákveðinn atburður hafi átt sér stað

SÖNNUNARGÖGN

sönnunargögn eru hlutir eða ummerki sem staðfesta það sem sagt er fyrir dómstól, t.d. myndir, fingraför eða skjöl með upplýsingum


Fjölmenningarsetur | Árnagötu 2-4 | 400 Ísafjörður | Sími: 450 3090 | Fax: 450 3005 | Netfang: info@mcc.is
þetta vefsvæði byggir á eplica. eplica vefhönnunvefhönnun - nánari upplýsingar á heimasíðu eplica.