:
41 fyrir 'G'
GAGNAGRUNNUR
gagnagrunnur er safn upplýsinga um ákveðið efni sem er geymt skipulega í tölvu til þess að auðveldlega sé hægt að leita að þeim upplýsingum sem fólk þarf hverju sinni
GAGNAÖFLUN
gagnaöflun felst í því að gögnum og upplýsingum er safnað skipulega saman í ákveðnum tilgangi, t.d. til að rannsaka þau
GAGNKVÆMUR
ef eitthvað er gagnkvæmt þá virkar það í báðar áttir, t.d. ef samningur er gagnkvæmur þá hefur hann sömu áhrif á báða aðila
GÁLEYSI
ef eitthvað er gert af gáleysi þá er það gert óviljandi
GEÐRÆNN SJÚKDÓMUR
ef maður fær geðrænan sjúkdóm verður maður andlega veikur; geðrænir sjúkdómar birtast m.a. í kvíða og þunglyndi
GERÐARDÓMUR
gerðardómur er úrskurðaraðili sem deiluaðilar eru sammála um að leggja ágreiningsefni sín fyrir.
GETNAÐUR
það er getnaður þegar barn verður til í móðurkviði
GIFTAST
þegar fólk giftist þá gengur það í hjónaband
GIFTING
gifting er athöfnin þegar karl og kona ganga í hjónaband
GIFTUR
ef maður er giftur þá er maður í hjónabandi með einhverjum
GILDISTAKA
gildistaka t.d. samnings eða laga felst í því að þau taka gildi og eftir það þarf fólk að fara eftir þeim
GILDISTÍMI
gildistími er sá tími sem eitthvað er í gildi, t.d. samningur eða lög
GISTIHEIMILI
gistiheimili er staður þar sem fólk getur gist á ferðalagi; gistiheimili er oftast minna og ódýrara en hótel og þar er minni þjónusta
GISTISTAÐUR
gististaður er staður þar sem fólk getur gist, t.d. gistiheimili eða hótel
GJALD
gjald er föst upphæð sem maður þarf að borga t.d. fyrir ákveðna þjónustu; gjald er oftast fyrirfram ákveðið og er ekki það sama og kostnaður við þjónustuna, t.d. innritunargjöld eða leikskólagjöld
GJALDDAGI
gjalddagi á skuld, t.d. reikningi fyrir vörur eða afborgun af láni, er dagurinn þegar maður á að borga hana
GJALDEYRIR
gjaldeyrir eru peningar í erlendum gjaldmiðli; maður kaupir gjaldeyri í banka eða sparisjóði, t.d. til þess að nota á ferðalögum erlendis eða til þess að borga fyrir vörur sem maður kaupir frá útlöndum
GJALDMIÐILL
gjaldmiðill er sú tegund af peningum sem er notuð í hverju landi, t.d. er gjaldmiðillinn á Íslandi íslensk króna
GJALDSKRÁ
gjaldskrá er listi yfir hvað þarf að borga fyrir mismunandi þjónustu, t.d. hjá fyrirtæki eða stofnun
GJALDTAKA
gjaldtaka felst í því að fólk þarf að borga fyrir ákveðna þjónustu
GJALDÞROT
gjaldþrot verður þegar maður getur ekki borgað skuldir sínar og þá eru eignir manns seldar til þess að hægt sé að borga skuldirnar eða hluta þeirra; einstaklingur eða fyrirtæki sem hefur lent í gjaldþroti getur t.d. ekki átt eignir eða fengið lán hjá lánastofnunum í ákveðinn tíma
GPS
GPS (Global Positioning System) er staðsetningarkerfi sem byggist á móttöku merkja frá gervitunglum í sérstaka GPS-móttakara.
GREIÐANDI
greiðandi er sá sem á að borga reikning eða greiðsluseðil, t.d. vegna láns eða þjónustu sem hann kaupir
GREIÐSLA
greiðsla eru peningarnir sem maður borgar, t.d. fyrir vörur eða þjónustu
GREIÐSLU-FJÁRHÆÐ
greiðslufjárhæð er upphæðin sem maður þarf að borga fyrir t.d. vörur eða þjónustu og kemur fram á reikningi eða greiðsluseðli
GREIÐSLU-ÞJÓNUSTA
greiðsluþjónusta er samningur sem maður gerir við bankann sinn og þá sér bankinn um að borga alla fasta reikninga á réttum tíma, t.d. afborganir af lánum, síma, rafmagn og hita, og tekur upphæðina út af ákveðnum bankareikningi
GREIÐSLUKORT
greiðslukort er kort sem maður notar til þess að borga fyrir vörur og þjónustu eða taka pening út af bankareikningi sem maður á; greiðslukort getur verið debetkort eða kreditkort
GREIÐSLUMAT
greiðslumat felst í því að skoða fjárhag og aðstæður fólks til þess að meta hvað það getur borgað af háu láni, t.d. til kaupa á húsnæði; við greiðslumat eru t.d. athugaðar tekjur fólks, skuldir og eignir
GREIÐSLUSEÐILL
greiðsluseðill er tilkynning um að maður eigi að greiða ákveðna upphæð á tilteknum degi, t.d. afborgun af láni eða greiðslu fyrir rafmagn og hita; ef maður borgar skuldina í banka eða sparisjóði er greiðsluseðillinn stimplaður og gildir sem kvittun fyrir greiðslunni
GREIÐSLUTÍMABIL
greiðslutímabil er tíminn sem greitt er fyrir, t.d. er greiðslutímabil launa yfirleitt einn mánuður
GRUNNLAUN
grunnlaun eru föst laun sem maður fær fyrir vinnu sína fyrir utan allt álag, t.d. vegna vaktavinnu eða yfirvinnu
GRUNNLÍFEYRIR
grunnlífeyrir er lágmarksupphæð sem lífeyrisþegar fá þegar þeir fá greiddan lífeyri
GRUNNNÁMSKEIÐ
grunnnámskeið er námskeið þar sem fólk lærir grunnatriði í einhverri grein
GRUNNSKÓLAALDUR
grunnskólaaldur er aldurinn frá 6 ára til 16 ára þegar börn eru í grunnskóla
GRUNNSKÓLI
grunnskóli er skóli sem börn fara í eftir leikskóla; öll börn eiga að vera í grunnskóla frá 6 ára til 16 ára aldurs eða í 1.-10. bekk
GÆLUNAFN
gælunafn er nafn sem fólk notar í staðinn fyrir fornafn manneskju, aðallega fjölskylda hennar og nánir vinir, og er oftast stytting á fornafninu; ef maður sem heitir Jón er t.d. F49kallaður Nonni er það gælunafn hans
GÆSLUTÍMI
gæslutími er sá tími sem barn er í gæslu t.d. hjá dagmóður
GÆSLUVARÐHALD
gæsluvarðhald felst í því að maður sem er grunaður um alvarlegt afbrot eða glæp er settur í fangelsi áður en búið er að dæma í málinu
GÖGN
gögn eru upplýsingar, t.d. skjöl, sem eru notaðar í ákveðnum málum; gögn geta t.d. verið fylgigögn eða sönnunargögn
GÖNGUDEILD
fólk kemur í eftirlit eða meðferð á göngudeild sjúkrahúsa og fær þar þjónustu lækna, hjúkrunarfræðinga og annars heilbrigðisstarfsfólks og þarf þá ekki að leggjast inn á sjúkrahús
GÖNGUDEILD
fólk kemur í eftirlit eða meðferð á göngudeild sjúkrahúsa og fær þar þjónustu lækna, hjúkrunarfræðinga og annars heilbrigðisstarfsfólks og þarf þá ekki að leggjast inn á sjúkrahús
