:
38 fyrir 'E'
EFTIRLAUN
eftirlaun eru tekjur sem maður hefur þegar maður hættir að vinna vegna aldurs, t.d. greiðslur úr lífeyrissjóði
EFTIRLAUNAALDUR
fólk kemst á eftirlaunaaldur þegar það á rétt á eftirlaunum, yfirleitt um 67 ára aldur
EFTIRLIT
eftirlit felst í því að fylgst er reglulega með einhverju eða einhverjum, t.d. er eftirlit með vörum sem eru framleiddar og seldar til að tryggja að þær valdi fólki ekki skaða
EFTIRLÝSTUR
ef maður er eftirlýstur þá leita yfirvöld hans, oftast vegna einhvers sem hann hefur brotið af sér
EFTIRNAFN
eftirnafn er sá hluti af nafni fólks sem fer á eftir fornafninu eða -nöfnunum; eftirnafn getur verið föðurnafn (t.d. Jónsdóttir), móðurnafn (t.d. Guðrúnarson) eða ættarnafn (t.d. Briem)
EIGN
eignir manns eru verðmætir hlutir sem maður á, t.d. fasteignir og bílar
EINDAGI
eindagi á skuld, t.d. reikningi fyrir vörur eða afborgun af láni, er allra síðasti dagurinn sem maður getur borgað hana án þess að dráttarvextir bætist við
EINGREIÐSLA
eingreiðsla er peningaupphæð sem er greidd í einu lagi, t.d. laun sem eru greidd í einu lagi í stað þess að vera greidd mánaðarlega
EINHLEYPUR
einhleypur maður eða einhleyp kona er ekki í hjónabandi eða sambúð
EINKA-
einka- fremst í orði getur merkt að það sem felst í orðinu tengist einstaklingum eða fyrirtækjum en ekki ríki eða sveitarfélögum, t.d. einkaaðili, einkaskóli; einka- fremst í orði getur líka merkt að það sem orðið á við tilheyri einstaklingi og komi ekki öðrum við, t.d. einkamál, einkabíll
EINKAAÐILI
einkaaðili, t.d. í viðskiptum eða framkvæmdum, er maður eða fyrirtæki sem starfar á eigin vegum en ekki á vegum ríkisins eða opinberra stofnana
EINKAMÁL
einkamál er persónulegt mál sem snertir einstakling eða fjölskyldu og kemur öðrum ekki við; einkamál getur líka verið dómsmál sem er rekið fyrir t.d einstakling, félag eða fyrirtæki
EINKAREKINN
ef fyrirtæki eða stofnun er einkarekin ef hún er í eigu einkaaðila en ekki ríkis eða sveitarfélags
EINKASKÓLI
einkaskóli er skóli sem er ekki rekinn af ríkinu eða af sveitarfélagi heldur af einkaaðila, t.d. samtökum eða trúfélagi; fólk borgar skólagjöld fyrir sig eða börnin sín ef þau stunda nám í einkaskóla
EINKENNISSTAFIR
einkennisstafir eru bókstafir sem eru opinber skammstöfun fyrir stað, t.d. land, bæ eða flugvöll, og eru m.a. notaðir til þess að sýna uppruna eða áfangastað; einkennisstafir landa eru tveir bókstafir, t.d. IS fyrir Ísland, og einkennisstafir flugvalla eru þrír bókstafir, t.d. KEF fyrir Keflavík
EINKUNN
einkunn er mælikvarði á námsárangur í ákveðinni námsgrein eða námsáfanga; einkunn er oftast sýnd með tölugildi (1-10) en stundum með bókstaf (A, B, C o.s.frv.)
EINSTAKLINGUR
einstaklingur er einn einstakur maður eða kona; þegar talað er um einstaklinga t.d. í stjórnsýslu eða viðskiptum þá er átt við einstakar manneskjur
EINSTÆTT FORELDRI
einstætt foreldri er foreldri sem er ekki gift eða í sambúð
EITRUNARMIÐSTÖÐ
eitrunarmiðstöð er neyðarþjónusta þar sem er hægt að fá upplýsingar í síma um eiturefni og leiðbeiningar um það sem á að gera ef fólk verður fyrir eitrun
EKKILL
maður verður ekkill ef eiginkona hans deyr; maður sem hefur misst konuna sína er ekkill þangað til hann giftist aftur
EKKJA
kona verður ekkja ef eiginmaður hennar deyr; kona sem hefur misst manninn sinn er ekkja þangað til hún giftist aftur
ELLILÍFEYRIR
ellilífeyrir er mánaðarleg greiðsla sem fólk á rétt á úr almannatryggingum eða lífeyrissjóði eftir ákveðinn aldur þegar það hættir að vinna; t.d. fær fólk oftast ellilífeyri við 67 ára aldur á Íslandi
ELLILÍFEYRISÞEGI
maður er ellilífeyrisþegi þegar maður fær greiddan ellilífeyri
EMBÆTTI
embætti er opinber staða hjá ríkinu eða sveitarfélögum; maður eða kona sem gegnir ákveðnu embætti, t.d. embætti landlæknis eða ríkislögreglustjóra, hefur yfirumsjón með málum á sínu sviði
EMBÆTTISPRÓF
embættispróf er próf sem fólk tekur að loknu háskólanámi í ákveðnum greinum, t.d. taka læknar embættispróf í læknisfræði og lögfræðingar embættispróf í lögfræði
EMBÆTTISSTIMPILL
embættisstimpill er stimpill frá tilteknu embætti sem settur er á skjöl til að staðfesta að þau séu gild
ENDURGREIÐSLA
endurgreiðsla felst í því að maður fær pening greiddan til baka, t.d. inneign hjá skattayfirvöldum
ENDURHÆFING
fólk fer í endurhæfingu á sjúkrahúsi eða annarri heilbrigðisstofnun til að ná bata og fyrri færni eftir veikindi eða slys; endurhæfing er t.d. fólgin í sjúkraþjálfun, iðjuþjálfun og talþjálfun
ENDURKOMUBANN
endurkomubann felst í því að fólk má ekki koma aftur á einhvern stað, t.d. til lands þar sem það hefur verið
ENDURMENNTUN
endurmenntun er nám sem fólk stundar eftir að hafa lokið reglulegu skólanámi til þess að bæta við sig þekkingu og færni á sínu starfssviði eða til að afla sér menntunar á öðru sviði
ENDURNÝJUN
endurnýjun miðar að því að fá eitthvað nýtt í stað gamals, t.d. nýtt vegabréf í stað þess sem er útrunnið
ENDURSKOÐANDI
endurskoðandi hefur sérhæfða menntun og réttindi til að fara yfir reikninga fyrirtækja eða einstaklinga, sjá til þess að þeir séu réttir og að allt sé greitt rétt til skattayfirvalda
ENDURSKOÐUN
endurskoðun felst í því að endurskoðandi fer yfir reikninga fyrirtækja eða einstaklinga, sér til þess að þeir séu réttir og að allt sé greitt rétt til skattayfirvalda
ERFÐABREYTT MATVÆLI
erfðabreytt matvæli eru framleidd úr erfðabreyttum lífverum eða afurðum þeirra og innihalda prótín eða erfðaefni tilkomið vegna erfðabreytinga.
ERINDI
ef maður sendir erindi til t.d. stjórnenda fyrirtækja eða embættismanna þá sendir maður formlegt bréf eða beiðni um eitthvað ákveðið
ERLENDIS
ef maður er erlendis þá er maður í öðru landi en maður býr í
ERLENDUR
ef maður er erlendur þá er maður frá öðru landi en því sem rætt er um, maður er útlendingur; það sem er erlent á uppruna sinn í öðru landi, t.d. eru erlendar vörur framleiddar erlendis
EYÐUBLAÐ
eyðublað er blað með auðum reitum eða línum þar sem maður á að skrifa þær upplýsingar sem maður er beðinn um, t.d. þegar maður sækir um þjónustu eða gefur skýrslu
