:
42 fyrir 'A'
AÐILD
ef maður á aðild að einhverju, t.d. félagi eða samtökum, tekur maður þátt í starfi þeirra og fær þau réttindi sem fylgja aðildinni; félag, stofnun eða ríki getur líka átt aðild að stórum samtökum
AÐLÖGUN
aðlögun miðar að því að fólk venjist nýjum aðstæðum og falli inn í hóp, t.d. á vinnustað, á leikskóla eða í nýju landi
ADSL
ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line) er gagnaflutningsþjónusta sem nýtir hefðbundnar símalínur til háhraðagagnaflutninga inn á Netið eða fyrirtækjanet. ADSL felur í sér sítengingu við Netið.
AÐSTANDANDI
ef maður er aðstandandi einhvers þá er maður ættingi hans, t.d. foreldri eða systkini; aðstandendur atburðar eða verkefnis eru þeir sem taka þátt í því eða standa að því
AFBORGUN
afborgun er greiðsla af láni sem maður hefur fengið, t.d. í banka; maður borgar venjulega lánið og vextina af því með reglulegum afborgunum, t.d. í hverjum mánuði, þangað til allt lánið er greitt
AFBORGUNARTÍMI
afborgunartími er sá tími sem maður þarf að borga af láni þangað til það er allt greitt
AFBROT
ef fólk fremur afbrot þá gerir það eitthvað af sér sem brýtur gegn lögum
AFPLÁNA
þegar fólk afplánar t.d. fangelsisdóm þá tekur það út refsingu með því að sitja í fangelsi í ákveðinn tíma
AFRIT
afrit af t.d. skjali er annað eintak af því, t.d. ljósrit af reikningi eða vottorði
AFSAL
afsal er skrifleg yfirlýsing sem staðfestir að maður eigi eign sem maður hefur keypt, t.d. bíl eða húsnæði
AFSKRÁNING
afskráning felst í því að bíll er tekinn af skrá og þá þarf ekki að borga tryggingar og önnur gjöld af honum; þegar bíll er afskráður skilar maður bílnúmerinu og þá má ekki keyra hann
AFSKRIFT
afskrift er lækkun á verðgildi einhvers vegna slits, úreldingar o.þ.h.
AFSLÁTTUR
afsláttur er lækkun á verði á vörum eða þjónustu; ef verslun gefur afslátt á vörum er verðið yfirleitt lækkað um ákveðna prósentutölu
AFTURKALLA
þegar maður afturkallar eitthvað, t.d. leyfi eða umboð, þá tekur maður það aftur eða ógildir það
AFTURKÖLLUN
afturköllun felst í því að maður afturkallar eitthvað
ALMANAKSÁR
eitt almanaksár er tíminn frá 1. janúar til 31. desember á sama ári
ALMANNATRYGGINGAR
almannatryggingar eru opinbert tryggingakerfi sem allir landsmenn eiga aðild að og greiða fyrir með sköttunum sínum; almannatryggingar greiða t.d. fyrir sjúkrahúsvist, lækniskostnað og lyf eftir ákveðnum reglum og eiga að tryggja öllum lágmarksframfærslu; undir almannatryggingar falla t.d. ellilífeyrir, örorkulífeyrir, slysatryggingar og sjúkratryggingar
ALÞINGI
Alþingi er þjóðþing Íslendinga sem m.a. setur lög
ALÞJÓÐA-
ef alþjóða- stendur framan við orð þá merkir það að orðið vísar til einhvers sem varðar margar þjóðir eða lönd; t.d. er alþjóðasamningur samningur milli margra þjóða
ALÞJÓÐLEGUR
ef eitthvað er alþjóðlegt þá snertir það margar þjóðir eða nær til stórs hluta heimsins
ANDLÁT
það er andlát þegar einhver deyr
ANDMÆLARÉTTUR
andmælaréttur felst í því að einstaklingar eiga lögbundinn rétt til að segja sína skoðun á ákvörðun stjórnvalda og til að mótmæla henni
APÓTEK
apótek er verslun þar sem eru seld lyf, hjúkrunarvörur, snyrtivörur og fleira
ATKVÆÐAGREIÐSLA
atkvæðagreiðsla felst í því að greiða atkvæði í kosningum og velja þannig á milli einstaklinga eða flokka sem eru í framboði eða gefa álit sitt á ákveðnu málefni
ATKVÆÐASEÐILL
atkvæðaseðill er sérstakt eyðublað sem maður fær afhent við kosningar til þess að merkja við þann lista eða einstakling sem maður ætlar að kjósa
ATKVÆÐI
atkvæði er það álit sem maður gefur í kosningum; ef maður greiðir t.d. ákveðnum stjórnmálaflokki atkvæði sitt í alþingiskosningum þýðir það að maður kýs hann
ATVINNA
atvinna er starf sem maður fær laun fyrir
ATVINNUAUGLÝSING
atvinnuauglýsing er texti sem er birtur opinberlega, t.d. í dagblaði eða á netinu, þar sem er óskað eftir fólki í vinnu
ATVINNULAUS
ef maður er atvinnulaus þá hefur maður enga vinnu þó að maður sé vinnufær
ATVINNULEIT
atvinnuleit felst í því að maður leitar að vinnu, t.d. með því að skoða atvinnuauglýsingar eða hafa samband við vinnumiðlun
ATVINNULEYFI
atvinnuleyfi er formlegt leyfi frá yfirvöldum til þess að stunda vinnu í landinu
ATVINNULEYSI
atvinnuleysi er það ástand þegar lítil vinna er í boði fyrir fólk í atvinnuleit
ATVINNULEYSISBÆTUR
atvinnuleysisbætur eru greiðslur sem fólk á rétt á samkvæmt ákveðnum reglum ef það fær enga vinnu; fólk þarf að skrá sig hjá vinnumiðlun til þess að fá atvinnuleysisbætur
ATVINNULEYSISTRYGGINGAR
atvinnuleysistryggingar eru tryggingar sem veita fólki rétt til að fá atvinnuleysisbætur ef það fær ekki vinnu
ATVINNUMIÐLUN
atvinnumiðlun er það sama og vinnumiðlun
ATVINNUREKANDI
atvinnurekandi á eða stjórnar fyrirtæki sem hefur fólk í vinnu og borgar því laun
ATVINNUREKSTUR
atvinnurekstur felst í því að stjórna fyrirtæki sem hefur starfsmenn í vinnu og greiðir þeim laun
ATVINNURÉTTINDI
atvinnuréttindi fólks eru réttindi þess til að stunda atvinnu
ATVINNUSJÚKDÓMUR
atvinnusjúkdómur er sjúkdómur sem fólk fær vegna vinnu sinnar, t.d. vegna þess að það er mengun á vinnustaðnum eða af því að það beitir líkamanum rangt við vinnuna
ATVINNUSTARFSEMI
atvinnustarfsemi felst í því starfi sem er unnið í fyrirtækjum, t.d. verslun, þjónustu eða framleiðslu
ATVINNUTILBOÐ
ef maður fær atvinnutilboð frá einhverjum þá býður hann manni að vinna fyrir sig
ATVINNUÞÁTTTAKA
atvinnuþátttaka felst í því að stunda vinnu
