Kosningar til Alþingis þann 25. april 2009
Hverjir mega kjósa?
Kosningar til Alþingis verða haldnar þann 25. april næstkomandi. Íslenskir ríkisborgarar, 18 ára og eldri, sem eiga lögheimili á Íslandi mega kjósa í alþingiskosningum. Þeir sem hafa flutt frá Íslandi viðhalda kosningarétti sínum í átta ár frá því að þeir fluttu lögheimili af landinu og geta haldið honum jafnvel lengur ef þeir sækja um slíkt.
Þurfa kjósendur að skrá sig á kjörskrá?
Nei, allir íslenskir ríkisborgarar, 18 ára og eldri, eru sjálfkrafa skráðir á kjörskrá í því sveitarfélagi þar sem þeir eiga lögheimili. Sveitastjórnir semja kjörskrár eftir kjörskrárstofnum sem Þjóðskrá lætur þær fá og því þarf ekki að skrá sig á kjörskrá hér eins og viðgengst í sumum löndum. Þeir sem ekki eru á kjörskrá fá ekki að kjósa og þeir sem hafa flutt á milli sveitarfélaga þurfa að hafa fært lögheimili sitt fyrir 28. mars síðastliðinn til þess að vera kjörgengir í nýja sveitarfélaginu. Þeir sem fengu ríkisborgararétt fyrir 28. mars eru jafnframt á kjörskrá í því sveitarfélagi þar sem þeir eiga lögheimili. Kjörskrá á að hafa verið lögð fram fyrir almenning í síðasta lagi 17. apríl 2009.
Hvar er hægt að kjósa?
Það er hægt að kjósa á auglýstum kjörstöðum laugardaginn 25. april. Sveitarfélögin auglýsa kjörstað eða kjörstaði sína og opnunartíma með nægilegum fyrirvara en yfirleitt er kosið í skólum eða öðrum opinberum byggingum.
Þeir sem ekki geta kosið á kjördag, þann 25. april, geta kosið utankjörstaðar. Það á til dæmis við um þá sem eru staddir í öðru sveitarfélagi en sínu eigin á kjördag, eru erlendis eða komast ekki á kjörstað vegna annarra ástæðna 25. april. Þeir sem ekki geta kosið í sínu sveitarfélagi á kjördag geta kosið utan kjörfundar hjá sýslumönnum eða hreppstjórum, frá 14. mars til kjördags þann 25. april. Þeir sem staddir eru erlendis geta kosið í sendiráðum Íslands eða á ræðisskrifstofum.
Í utankjörstaða kosningum eru atkvæðaseðlarnir auðir og þurfa kjósendur þá að rita listabókstaf flokksins sem þeir vilja kjósa á atkvæðaseðilinn.
Hvernig kýs ég?
Kjósandi verður að gera grein fyrir sér með því að framvísa kennivottorði eða nafnskírteini, eða á annan fullnægjandi hátt að mati kjörstjórnar. Kennivottorð er persónuskilríki með mynd, svo sem vegabréf, ökuskírteini, bankakort eða greiðslukort. Ef hann á rétt á að greiða atkvæði fær hann afhentan einn kjörseðil. Þegar kjósandi hefur tekið við kjörseðlinum fer hann inn í kjörklefann. Kjósandi greiðir atkvæði sitt með því að setja kross á kjörseðilinn fyrir framan bókstaf þess lista sem hann vill kjósa. Vilji kjósandi breyta röð frambjóðenda á listanum sem hann kýs setur hann tölustafinn 1 fyrir framan það nafn sem hann vill hafa efst, töluna 2 fyrir framan það nafn sem hann vill hafa annað í röðinni, töluna 3 fyrir framan það nafn sem hann vill hafa það þriðja o.s.frv. Ef kjósandi vill hafna frambjóðendum á þeim lista sem hann kýs strikar hann yfir nafn hans. Kjósandi má ekki hagga neitt við listum sem hann ekki kýs, hvorki strika yfir nöfn á þeim né breyta á þeim nafnaröð. Slíkt ógildir atkvæðið. Þá verður kjósandi að gæta þess, hvernig sem hann kýs, að gera engin merki á kjörseðilinn fram yfir það sem hér segir, slíkt gæti valdið ógildingu atkvæðisins.
Þegar kjósandi hefur gengið frá kjörseðlinum brýtur hann seðilinn í sama brot og hann var í þegar hann tók við honum, svo að letrið snúi inn, gengur út úr klefanum og að atkvæðakassanum og leggur seðilinn í kassann í viðurvist fulltrúa kjörstjórnar. Kjósandi skal gæta þess að enginn geti séð hvernig hann greiddi atkvæði. Þá víkur hann af kjörfundarstofunni þegar að hann hefur látið kjörseðilinn í kjörkassann.
-
Upplýsingar um allt sem viðkemur kosningunum er að finna á vefsíðunni www.kosning.is